# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0137
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0137?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:1-2; ZEN Leibn. Marg. 7:1-2)
# Folio 51, page id 779782283:0137
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779782283&page=137
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779782283/jpgs/default/00000137.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
# Lines: 89 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

EIB. II. DE COMERESSO EY PEHSO.
mic, qui cum liberum morum ha vi, non lemel vas iplum dtringi
bere non possie, nam quoquouei-
sum relistentiam invenie, adeA
enim, cum obex, cum impenetra-
bilitas, ex his necessario lequitur
compressio, per prop. 10. est enim
eadem rario, sine resiltat obex va-
sis, sive cora corporis ambientis
MOles, qua neC PeneETaTI, neC aMO
neri porett.
DROP
ris comprimens ab extrinseco du-
plicem resistentiam habet. scilicet
compressionis,  vasis, vel obicis:
Nam primo omne cOrpuS com-
prestioni relistie, ve Paret; de vas
iplum mocui resistie; nempe mo-
cum permirtere non porett, nisi
Frangatur, vel alia pateac via;igicur
vel recaque relistentia CuperaE CO-
primentem vim, quo posico nulla
tc, nec compressio, nec valis Fra-
ctio; vel relistentia ralis Cuperat,
non vero comprellionis; hoc po-
Sico tc compressio, non fractio; vel
contra, Cuperat relistentia compres-
sionis, non valis; de runc Hc Fca-
atio, non compressio; vel demum
veraque superarur, et cunc simul
sc compressio, per aliquod cem-
Pus, de fractio; porro intra expli-
cabimus proporriones huiulmodi
coniugarionum, quas nemo hacte.
nus atrigie.
ROP. ZTT
Corpus quod rarescit intea vasis
angustias compressum remanet. FlIC
singularem habes compressionis
modum, Familiarem Caris, si con-
Culas Cenlus; quis enim non vidie
in occluso rale, ioni admoco, qua-
(i ferocientem aquam, vel quem-
liber alium liguorem; cuius lane
acque adeo in trusta ire non line
aliquo periculo, his oculis vidi:
rario huius comprectionis facilis
est; cum enim corpus, per vim
illam raretactinam, in eo catu po-
narur, in quo exigac maiore ex
TCMLIONEM; quaM TAMeM, PEOPTeK
angustias probe obstructi valIs, ac-
quirere non porest, restat lane ve
in co satu (IE, in quo habet mino-
rem, quam pas sic extensionem; igi-
tur est comprellum, per det. 2. igi-
tur raretactio corporis intra valis
minus capacis angultias, est altera
caula compressionis; nempe caula
rarefactionis, es caula compressio-
nis; led per accidenss quia tacie.
re corpus illud exigat maiorem ex-
centionem, quam cum per obicem
obtinere non possit, Facit Per ac.
cidens, re corpus sic in eo ctatu, in
quomaiorem exigat, quam habe-
se possir; isitur in quo minorem
habeac, quam exigac; igieur mi-
nocem, quam par lC. hinc rides
corpus aliquando comprellum eua-
dese, sine preliione, vel inceusio-
ne; ec licet ad minorem extensio-
nem non reducatur, quam ance ha-
beret, ve rides in hoc calu, in quo
Corpus non mucar excensionerm, li-
cer lacum murer; prius enim lxc
excentio connacuralis Crat; neC
aliam subiectum exisebat; at vero
Polc, minor elc, quam par lic; quia
aiorem exigie; igiITUL COrPUS HON
murat ctacum excentionis, led statu
exigenciae: quamquam eriam dici
porest, mucare oxrentionem, non
marerialirer (ve aiune) sed Forma-
licer; id eR, mutae nacuralem, in
violentam; hoc est, licet sic cadem,
quoad esse excensionis, non camen
eAt eadem, quo ad esse exrensionis
MarII