# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0142
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0142?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:1-2; ZEN Leibn. Marg. 7:1-2)
# Folio 56, page id 779782283:0142
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779782283&page=142
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779782283/jpgs/default/00000142.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 82 lines, status machine
# Lines: 82 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

PHYSICE IRAOTAPVS I.
vorro Eir illud, per quod corpus incrudererur mareria noua, nulla
compressioni relistie, dicemus in- est rario cur ranto nilu, e imperu
fia elle porentiam morricem me- corpus censum le le restiruat: vide
diam, qu.e quia non minus tenso.
eum est, quam compressorum, de
dilacarione vel censione prius agen-
dum cAt.
PROD. ZZ V
Tensio. vel dilatatio non fit per in-
ducta vacuola: Probatur Primo
iildem fere argumentis, quibus
primam prop. demonstrauimus:
Secundo, quia vacuum, quod ni-
hil est, cractiuum non est; nec
IPCUM YaCULIM COEPOCA MOUCE, VE
Octensum est in Mecaph. append. 1.
isicur si censio heret per inducta
racuola, cur Funis census tam cico
Ce se reducie, cur corpus dilatarum,
si paceat via, aliud exugic; quod-
nam es princixium huius IOTUS;
Sed hic non haeceo; nam si COm-
presio non tIE PEF OCCUIPaTA, CeF-
ce censio non tic ver inducta va-
cuola: vide prop. 1. ne hic iam
Tuxra dicta reperam, dices, ab aëre
graniore hunc apparenris luccus,
vel cractionis effectum PEOveNILC;
Ted hoc mulcis experimentis retel.
litur 1. velicae mercurii descentu
insacae, 2. ex maona dilatarione
aeris inrra recipiens ampulla vi-
erea Frangicur, 3. mille aliis modis
Temota grauirarione aeris exrerni,
dilacationis etfectus sequirur de
quibus alias e luis locis.
PROP. 22+IL
Tensio non sit per intrusionem cor-
PFOP. 2.
puscutorum: Primo, quia nulla
pacet via, si enim embolus ex A-
ctula educatur, cuius alterum fo-
ramen probe occlulum lic, nihil
PROD. ZZVTTI.
Tensio fit per maiorem extensio-
nem: Hlaec propolitio eodem mo-
do probacur, quo PFOP. 3. CuPEa
probanimus, quae hic nOn FCPCTO;
cum enim non hac per inducta ra-
cuola, nCC PeF incruLIONCI COF-
pusculorum, non porest concipi
alio modo heri, quam per maiorem
excensionem.
PROP. Z ZLZ2.
Datur. vera tensio e dilatario:
Si enim dacur vera compressio,
datur quoque vera censio, quod
iildem carionibus probatur; nem
De cum ver eductionem emboli
V. 5. Corpus 2d maiorem, quam
Pai lic, excentionem adducatuis
hrc ck vera centio, per del. 2. ride
PFOP. 1.
ROP. Z2E 2.
Corpus tensum minorem exten
sionem exigit: Ouia maiorein l2-
bet, quam exigat, isieur mino
rem exisie, quam habeat; quod
eadeim caione probarur qua de
compressione probatum est; vide
PFOD. 5.
rimum: Prima pars constar; nem-
De corpus, si penetrabile cNCF. nCC
comprimi, nec dilatari poslet, re
Pater ex dictis: Secunda ParS Fa-
penicus Tuhire porest: Secundo,  cile probarur; quia quando per
cductia
CLt. L222221.
Imponerrabilitas, ob ex extrin-
sectio sut voraitertes i essasia adt
tensionem, illa semper; ha: et plu.