# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0143
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0143?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:1-2; ZEN Leibn. Marg. 7:1-2)
# Folio 57, page id 779782283:0143
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779782283&page=143
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779782283/jpgs/default/00000143.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 80 lines, status machine
# Lines: 80 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

LIB. II. DE COMPRESSO EE TENSO.
eductionem emboli, aer v. 8. dila- resistie; tum etiam in ipso vase, cuins
racur in fictula, cuius alcera exrre. Partes si simul adduci potsent, nulla
mitas probe obstructa est, nisi obex heret dilatario; vide prop. 12.
valis exreriorem aëra excluderet,
incerior aer nullo modo dilacaretur,
ve constat: dixi replurimum, quia
quando aliquod corpus conden-
Tatur, in libero medio, non eAt
dubium, quin medium iplum di-
lacetur, licet nullus omnino lic
ODCZ.
PROD. ZZ XTV
Prima es potissima causa dilata–
eionis es tensionis est impetus; Tum
per eductionem; sic cum embolus,
cuius extremae bolI mecu vacui
rer v. 8. adhaeret, c sictula educi-
tur, aer proprer impecum impres-
Tium dilatatur; tUM peF FeNSIOMCM,
SIC cenditur funIS, aECUS, _c. nI(I
autem metu racuirnu corpus alteri
adhereret, eo modo quo Fuse tota
res racui in Mecaph. append. 1. Cx-
volica est, per eductionem nulla
dilacatio fieri posset: vide Lupra
Prop. 8. 9. 10. _ ridebis, quomodo
impetus sic causa dilatationis; quae
hic nOn repetO.
PROP. ZXZIII
Corpus, quod densatur, est causa
per impetum; dilatationis alterius.
Cum enim racuum dari non posu
SIC, _ cum per condenlationem
corpus contrahatur, aliud ambiens,
quod ipsi mera vacui adhALCE, ne-
cellario adducitur, _ silatatur;
vide PFOP. 11.
DROP. ZZ Z IV
Vis dilatans ab extrinseco suam
quoque resistentiam habot, tum in
corpore quod dilatatur; Nempe om-
ne corpus dilacationi de censioni
PROP. ZXZV.
Corpus, quod densatur intra va (i5
angustias, dilatarum manet: C ur
enim ras contrahi non postic, nC-
que racuum a nacura rllo modo
permirci, cerre dilatatum corpus
illud manec; hoc est in eo statu, in
quo maiorem habet exrentionemo
quam exigac; ride prop. 13.
PROP. ZZXVT.
Dilatatio aliquando est motus a
minore extensione, ad maiorem; ali-
quando non est mOrus; FPIOCUS.
quando sc per impecu; secus
rero; quando tr per condenlatio.
nem; est camen Cemper motus ab
ruo ctaru in alium; vide PrOP.
24.
PROP. XZ ZVII.
Corpus, quod per condensationem
dilacatur, perinde se habet, atque si
per eductionem prius dilaracum fuis-
set; Ouod eodem modo proba-
tur, quo supra probauimus prop. 15.
quam. Si vis contule, ne iain dictan
hiC LEPETAM.
PROP. ZZZ V FTI.
Dilatatio differt a rarefactione:
Onia corpus rarum, Cublaco criam
omni obice extrinleco, non le ie
ducic, recentum, de dilatatum.
praeterea dilatatU COrpUS, Per COn-
denlarionem; eo modo quo di-
ctum est, in prop. 35. igieur disere
dilacacum a carefacto; alioquin
idem simul rarelcerer, _ conden.
Paretur; vide PFOP. 16.