# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0231 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0231?run=74 # Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:1-2; ZEN Leibn. Marg. 7:1-2) # Folio 145, page id 779782283:0231 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779782283&page=231 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779782283/jpgs/default/00000231.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine # Lines: 90 recognised, mean confidence 0.91 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. L TB. II. DE COMPRESSO ET TENSO. Cphaericam habent, nec inflecti, ac aer, deberer ita dilarari, vein- nec comprimi, nec figuram vllate- nus murare poltunt: aqua vero non quidem comprimi, d dilacari, ed figuram omnem induere porelt; quia camen nacura indiget aliquo medio corpore, quod d Facilé comprimi potsit, propres aliorum corporum rarefactionem, e Facilé dilacari, proprer condenlarionem; _ cum idem corpus veroque mu- nere defungi possic, hinc factum est, re quarcum elemencum. Ccili- cet aer, facile comprimi posie, et dilacari; Ced de his Fuse agemus, in traccatu de elementis. DCCIMO, POETO QLLANAM SIE pFO- portio veriulque ditticultaris, non difticile dictu est; nempe in Ca pro- portione aqua difficilius in dicta hypochesi, comprimeretur, in qua denior est; habetur aurem densi- tas, ex srauitare, ve lib. 4. de- monstrabimus; Calilcus. vulc sF2- uicarem aqua, elle ad grauitatem aeris in catione . Mextennus ve- xo in ratione 25. res definiri nOn Pocest, nili Forre opera ipsius com- prectionis; itaque eadem est pro- Porrio difficultatis, quae densicaris: Hlinc s aer IE2 COIPPIIMaTUIE, VE adae quet eius oxaviras, srauicatem aquae; id est ve inera cumdem Cx - rensionis ambicu, LOE PaTTeS aeris, quor aquae comprehendan- cur; cunc aeque diflicile, aC aqua comprimetur; ratio paret ex diccis; quia est eadem proporrio relisten- cia, e parrium relistentium: Ve aurem aqua aeque Facile comprimi Postet, ac aër, deberet cumdem F2 - ricaris geadum obtinere, proptei camdem rationem. Vndecimo, ad TenSIONeM verO, Era coldem TeTMINOS, TOL PARTCS estent aqua, quot aëris; quam- quam ve dixi haec dicta PUNE ex hypocheli, cum aqua nec compri- ni possit nec dilacari. ve aqua eque facile rendi poller, Duodecimo si nouus aër in vas pneumaticum intrudatur, FOTUS aequalirer comprimitur, cum is. qui inerulus est, cum is, qui prius in eodem vase continebaTUE; CUI enim magis rna pars, quam alia: porro aeque torus comprellus est, ac si in maiore vale inerulus, simul CUIm aliO CONFeNEUS, Per CONETA EtIOnC VASIS COIPFIICFCEUE, ve Facile concipi pocest. Decimotertio, si aex comprima- tur in prilmare, vel cubo, vel Parallelipipedo. Cuneprortus cadem compressionum proportiones. quae in cylindeo; si vero in Sphaera ca- Ua3 COIMPFIIMREUES IMULANEUE CCKEC illae proportiones; nec enim (phae- Ex lune ve cylindri; Facile camen ex dictis haberi poltune: nempe compresiones SegUUnEuE PrOPOE- tiones celionum; porro censiones in Ephaera habebis, nodo cantum sup- Ponas (phaerasese inratione cripli- Cara diametroru; igitur ve excessuS censionis sic aequalis, priori excesto- ni aerisnon ren(I, cuius diameter sIC NE 1. de Ephaera vE 1. SIE (phETA VE2. re vero lic duplus, sic (phaeta ve 3. VE eriplus, C= Sphara VEg. VE au- tem habeantur proportiones com pressionum; sic Sphaera aeris nOn compresi ve 1. concratatur in Epharam.=. cum in sphaeram eum =. hae compressiones illis censionibus respondene; led in his proporcionibus, non aplius ha- reo, ve effectus compressionis bre- vires explicem.