# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0233
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0233?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:1-2; ZEN Leibn. Marg. 7:1-2)
# Folio 14, page id 779782283:0233
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779782283&page=233
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779782283/jpgs/default/00000233.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
# Lines: 77 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

LIB. II. DE COMPRESSO ET TENSO.
aere compresto exrrula, cumma- contentum; in intrna regione OL,
ximo imperu; cum aurem aer pol-
sc magis e magis comprimi, aqua
etiam porest cum maiori semper, de
maiori impetu, exerudi; Ced hoc
artiticium parcim pneumatiei,
parrim hydraulicum, iam Ferc com-
inune est; reducitur tamen ad po-
centiam morricem mediam, e
muleis modis ad praxim reduci
Potest.
Sexto, sune mulri alii modi, de
quibus in hydcaulicis; communis
ille est, qui rulgo Cardani dicieur
modus, quo Ecilicet aer ab aqua
sravioris pondere comprimitur;
quod re rudi quasi adum bratione
repraesentem; sic vas quodlibet
5I5. 27. XMCIIM ABPO, in cres regiones le-
Paratas distinctum, Ecilicet in in-
tinam OL, mediam KN, Cupre-
mam M B apertam; atque paten-
cem, sine eres canaliculi; primus
Imaior CD, cuius altera extremitas
D ad balim O P FANEII nON Per-
tingac, led modica pareat rima, in
intimam regionem OL; secundus
EF, ab intima regione, ad mediar
ita ductus, ve ad MN medix can-
comprimat, qui cum per canalicu-
lum DC regredi non possie, quia
carim aqua occludir rimam inf-
inam D, e multum aquae inferio-
rem cractum regionis OL occupat.
comprimitur, in Cuperiore cia
etu, idque candiu quandiu, pondus
aquae peaualet, seu superat aeris
mediae regionis, ad lupremam pau-
resistentiam; candiu enim aqua per
canalem CD, in OL. Tubic; ac vbi
peruentum est ad aequalitatem pon
deris, _ relistentir, aperiatur ca-
naliculus GH, reuolura scilicee
clanicula L, aëique comprellus per
EF vim suam imprimet, Cumitae
Cuperhciei agua, COnteNEA InETA
mediam rerionem tL, camque per
Foramen Ci de angultiorem canali-
culum OII Foras extrudet, ludus-
que candiu durabit, quandiu aer.
ab aqua per maiorem canalem CI
cum non perneniar; vlcimus deni-
que omnium miniimus CHI, ab imo
Cubeunce comprimetur, ac vbi se
mel aqua coram regionem OL Oc.
cuparie, non implius vilum acia
comprimere porest.
Septimo, Aei porest alio modo
comprimi, (i dumeaxat carehac; (IF
enim ras duplum AIK, canali (eu FIB. 28.
colloOMI conunetum; in inferius
D, immicrarur aqua; per duos ca-
naliculos BE, CD, vlque ad alcieu-
20 liberius extans, cum clanicula dinem CB; reliquum veriulque ra-
C: hoc suppolico, per canaliculum AS ab aere OcCUPeTUI; EUM aCCen
HIO, immictatur aqua in mediam dantur dux candelula MI, _E N.
regionem RN, ita ve camen ad Tu- rarelcit aër in A; Led proprer obi-
premam balim F canaliculi PF cem raliS, compreMus manet, acque
non perringac; ne scilicet per ca- 2ded premir superticiem aquae CB,
naliculum L. F in intimam regio- canque exriudir per Foramina B
nem OE intuac; cum aduolura e C: Hlinc in mediocri Colis actus
clanicula I, probe obstruatur ca- Racua Coli expolica porest plangere,
naliculus OHI, deinde tora cauitas id est liquorem ex oculis mictere,
suprema AN, aqua impleatur, ee 2d instar lachrymaruI, vel ex
MOx aperiatur foramem C, hinc veroquerbere ad instar lactis; hinc
erire hiec vE aqua luo pondere aess Hacua illa Memmonis. quae a ractis