# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0237 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0237?run=74 # Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:1-2; ZEN Leibn. Marg. 7:1-2) # Folio 151, page id 779782283:0237 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779782283&page=237 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779782283/jpgs/default/00000237.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine # Lines: 89 recognised, mean confidence 0.92 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. L.1B. II. DE COMPRESSO EE TEHSO. facile Aringeret aquam, de quali reperet per latera MIL. VF, _C. nOn Tentitur eamen calor illius mareria PROP. CCXLIV Ventus, qui ex vulcaribus aolipi- rarOEdCta, quia particulis humo- lis nascitur, crumpence scilicet, per eis cenuissimis inest: praeteica cA Engularis rario, qua rix incelligi Pocelt, nihi prius nostra caloris hy- Pochelis Racuatur; ex his omnium et lingulorum ratio perspicua ma- NCI. Decimorertio, huius organi encumatici rus lacissime patec; Primo, ad rstrinam tocamque rem ferrariam, metallicam, _ virria- riam pertinet, immo inde maximi illi Cumpeus remperari pollune, qui in maioribus illis follibus fabii- candis impeduncur: Secundo, ad cem mulicam plurimum contert, nempe inde rentus ad insanda Organa cieri porest, estque ille lingularis modus venci excirandi, cuius Cupra Prop. 242. corol. 3. meminimus: certio, addc rem nauricam, ad in- Randa rela, de hydraulicam ad ma- Ximum aquae iactum. Decimoquarro, non est omir- cendum illud, quod in vulsaribus fontibus. Force oblerualli, quo- rum aqua incerdum per alta spi- ramina exumpie, non ete ob delcentum iplins aqua, alioquin CCMPET CTUIMpEFCF, SCd PTOPTCE halicum rarescencem, e comprel- Cum, eo scilicet modo, quo Cupra dictum est: hinc raro allate hoc accidie; hinc hyeme densius Fu- IMAME FOMCES, PrOPTes maiOLeM. halicus vim, quae InFeTIOTI FCLEX inest; sed de his alibi: igicur cum hic effectus à compreltione pen- deac, hoc loco explicari debuie, licer aliqua Cupponac, quae Fuse alibi ex protesso explanabimus. exignum foramen materia, sic per compressionem: Hloc encumarieum orvanum, iam vulgare est, cuius rlum _ rationem brenirer expli- co: lic vas oblonsum A cum cana- rie 30. liculo CB, cuius Foramen sIE per- exiguum, v. 8. ad instar acuminis acus; cum prunis ardencibus Cubii- ciatur, re rarefactus aer maiori ex Parce per Foramem B crumvat, quo facto, in aquam frigidam immer- sacur;; hinc enim aex interior, ad- moro frigore denlatur, concrahi- curgue, e locum, metu racuis aquam per Foramen B adducit, quae alioquin, proprer Focaminis tenuicatem, nunquam intrarec; hoc Polico praedictum vas aqua lemi- Plenum, prunis icerum, vel pocius calido cineri adinoneatur, _c Ma- ximum ventum, per Foramen B Cencies erumpencem; nempe larel- cit humor calore, et in illis an- dultiis comprimitur; ex hac pOrrO comprestione maximam vim mOcuS exerie, qua omnia luce clariora mihri elle videneur. Porro figura qua libet praedicto rali porest induci, Sphoerica, cy- lindrica, cubica s _C. naI PEO omnibus eadem cario raler; quod vero spectat ad vlum huius Org2- ni, mulciplex ille elle porelt; v. 0. ad frigefactandam auram, de cem: Derandum aecum, ad ribas inslan- das, idem dico de Organis, 8c. Denique non omictam maceriam illam, quae ex praedicto vale per Foramen B erumpit calidam senti- Ei, EI iuXta FOTaIMeM B excipIACE; trigidam rero. ( manus excipiens vrocul