# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0241 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0241?run=74 # Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:1-2; ZEN Leibn. Marg. 7:1-2) # Folio 155, page id 779782283:0241 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779782283&page=241 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779782283/jpgs/default/00000241.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine # Lines: 90 recognised, mean confidence 0.92 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. L. IB. II. DE COMPRESSO ET TENSO. Ferri necesse est:idem de venco vel alia commoda, qux ex hOCLOF aeris Auxu dictum (II. PROD. CCZLYTTL Scloperum pneumaticum totam suam vim compressioni debet: Sit enim Rstula anea CA, cuinS extrC- InicaS A Sc probe obstructa; sIE quoque praedicta Actula Cuo (capo instructa, de duabus claniculis L, de R, quarum vna proxime aliam cansac; iam reuolura veraque cla- uicula, incrudatur embolus, per O5 C, opera cochlex, repetiris etiam vicibus, ad maIOFeI COIM- pressionis efectum; tuncque ad- voluacur clanicula VE, ee clanicula canculum educacue, ve immilto aere, ctribolus edusi possir; dein- de slans plumbea in tstulam in- iiciatur, cum modica RuPA, VE xerincatur; denique reuoluatur primo clauicula L. Tum R, Terque maxima explolio; ee olans ipla ab aere comprello, eC CFUIMPCHTE ex- crula, alcissime penecrabit; pEa- Terrim cum aer possit masis, et magis comprimi. Obleruabis aurem, heri pore maiores de minores catapulcas Pncumaticas; iIO MMaIOTA FOF- menta bellica hac arre explodi Polle; acque aded maximis Cumpei- bus rei Culphurea hoc modo par- ceretur; Cummumque illud peri- CULUI ViEaEETUE, ne di(LUIMPaTUE cormentum, rbi plus aequo, ab accenso Culphure incaluie: hac ar- ce etiam maiores globi igniarii vulcari lingua, bombes, cuibrari Dollume, de ingentia CaXa, GuX alioguin nimia vis caloris in cal- cem redigeret: sed vis mechanica adhibenda est; nempe corpus com. prestioni relistic; denique PPetCE mentorum genere oriuneur, illud pocissimum est, quod nulla praeuin Aamma iactum prodat. DROP. CCZLIZ. Bulla illa, quae dum pluit, in su- perficie aquae discurrunt, itemque Spharula illa aquea, tam accuraie tornaca, es pyramidata ftamma, sunt essectus compressionis: Nempe aër exterior paulo comprellioe est; Propres cancam vim halicuum, quae non mediocrem locum occupat: hinc corpora tanculum quoquo- versum pellic; igicur in orbem; IGIEUE CUI OCCUTLUNE COTPOEa, qua higuram omnem induere Pollune, a parum relistune, illa in (phx- rulas cornar: hinc li paulo maius sic aquae pondus, ctarim Cublidic. d a prima tigura discedir: hinc etiam li vel extremo laminx culpide, out- culam illam cornacam tansas, Aa- tim in eam parrem excurrie; quia Ccilicet cum non implius in ca Parre, in qua cangitur, 2b aere PFCIMaTUE, Ccd in aliis omnibus, non mirum ek, si quali explodieur, versus laminam: quod vero spe- atac ad pyramidacam Rammam, cerre cum aer, qui Cummae culxi- di incubac, sic carior (plus enim calctr) non ica premic Aammam, Cua gravirare, ve ille, qui Aam- mam ambic; vides etiam in inte- tiore Rammae basi sectionem (phae- Ex; nempe aer quoque ab illa par- ce premic: haec eadem aeris com- pressio, ad contiourationem nu- Dium, plurimum confere: hinc nullam nubem linea recta cermina- eam videbis; v. 8. in quadrum, in rriangulum, Rec. Led CantIII CUI- ua; illa ramen contouratio irre- sulario 18. 2