# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0287
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0287?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:1-2; ZEN Leibn. Marg. 7:1-2)
# Folio 201, page id 779782283:0287
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779782283&page=287
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779782283/jpgs/default/00000287.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
# Lines: 88 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

LIB. III. DH RARO EF DENSO.
PROP. ZI
Parefactio fit, per eum motum,
quo corpus eransit ab eostatu, in quo
vel non exisit, nec habet maiorem
extensionem; vel si habet, minorem
exieit; ad eum statum, in quo, vel
exieat maiorem quam habeat, vel
simul exieat, es habeat: Anrequam
haec propolitio probetur, prius ex-
plicanda est: dicicur primo Lare-
factio heri, per cum morum, quo
corpus transit ab eo starn, _C. nem-
Des Farefactionem esse IOEUI, nC-
ino inficiabitur, ee demonstrabi-
musintra; dixi corpus, id est vel
CorpuS, vel entitas COrpOTCa; tran-
sit ab eo stam; omnis MOTUS CA
Eranticus; quid Sc cacus corporis,
dictum eAt lib. 2. det. 2. in quo vel
non exisit, nec habet maiorem ex-
tensionem: Sic aer non compressus,
nec census, non haber, nec exigie
naiorem exrensionem, quam, (i
rarelcar, acquirere porestt; maio.
rem (inguam) comparariue cum
ea, quam habet, priulquam r2-
relcat, ec qua maiorem non exigit;
unde dixi verumque non habet; nec
exigic; si enim haberet, Cimul et
exigeret habere, non estet catuS
quo minorem habet, quam exigat;
s vero haberet, Sed non exigeret;
igicur exigerer minorem, e hic est
ctacus centionis, qui porest elle ter-
minus a quo rarefactionis; VE Patet
vila rarefactione, illam acquirere
Porelt; Led quatenus COIMPAFAEE
cum alia maiore, quam FCUCFa nOn
habet, sed quam etiam non exigic;
vnde vides, terminum à quo Pace
factionis, esse alcerum e duobus
Racibus; Scilicet vel habere maio-
rem, sed minorem exigere; vel nec
habere, nec exieere; nempe habere
e exioere; non habere, sed exigere,
Pertinene ad terminum ad quem, qui
duo membra continet; nam 2ol
exieit x non habet; sc aer rareleie,
inera valis angustias, quo certe
IIOLIL NON ETAMHE, ad ImaIOLCIM Cx-
tiam; vel simul exieit es habet; (C
corpus rarescit, quod line impe-
dimento vel obice, Fareht: hoc
membrum duobus modis incelligi
Porest; primo, si quam habCE, TUNC
Primum acquirat, rE Paret in exem-
plo propolito; secundo, (i iam
ec altero membro; vel si habet, mi-
nirem exigit: Dices cacum com-
preltionis eriam esse polle terminum
MaIOTE extentOnC, quaM nOn M2L
bec, e quam exioie; nempe sine
centionem. Ced ad illius exisen-
a quo, sed ad quem hruius eransi-
C1S; Si vero non haberet, sed exi-
S. Tet, eler cacus comprectionis, in
prius illam haberet, licet non exi-
i quo rarefactionis: Respondeo non
Geret; ve accidit corpori cenlo,
quod rarescie; his pramissis, pro-
batur haec peop.
Primo, auchoritare Aristorelis,
qui ea lib. 4. PhySiC. Cap. 9. TCXF. 8 4.
aperre eradit; est enim carefactio
motus ad quancicarem; id est a
minus extento, ad magis extensum,
Taltem secundum exiventia; ma-
nente (cilicer eodem Lubiecto;nem-
Perripse aic, eadem est magni, e
parui inateria; licur calidi, _
trigidi; rel minus calidi, a maois
calidi; e Si aër (hoc exemplo ipse
reitur) ex magna mole, in mino-
FeI, vel e inOrI, In MaIOFCI
mucetur; nihil cerre mareriae, vel
eleterminum a quo raretactionis, accedie, vel derrahitur; led quod
in quatrum comparacuI, cum illa prius erat porestare, fir adu; id