# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0294
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0294?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:1-2; ZEN Leibn. Marg. 7:1-2)
# Folio 208, page id 779782283:0294
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779782283&page=294
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779782283/jpgs/default/00000294.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
# Lines: 90 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

c
D H XSTCX Y R ACT A FYS
dictam exigentiam, ve dictum est, rensionis, ad negationem exigen-
non vero ab exrentione, ad ex- tix minoris; ac proinde racione
centionem; ac morus compressio.
nis; est ab excensione non mino-
se connacurali, ad minorem; (.
uc minor illa, de nouo acquiratur;
Civre cadem, ex non minore hat
minor, minor (inquam) conna-
curali; idest ex narurali, violentas
ve tc in hoc catu, in quo PEOpEeE
nouam exisentiam maioris; quae
reluleat ex nona dispolitione; ex
connaturali, Ax non connacuralis;
ex non minore, mivor; vnde mo-
tus comprestionis lequitur necella-
eio ex motu carefactionis; quia il-
la exrensio eo iplo AE IMINOL CON-
nacurali, quod rarelcenS COrpUS
imaiorem exigato
GRFCLIIIM CIHM MIOEUS (IE, vel ab
esse, ad non esse; Scilicer in Cubie-
cto, ee mobili, vel à non esle, ad
ette; vel a cali este, ad aliud ese;
vel a cali non esse, ad aliud nOn
elle; haec eadem in nOsrO FaTCFa-
ctionis moru oprime obleruari pol-
func; nam primo, est mocus ab
else, ad non esle, id est ab exigen-
tia qua corpus rarelcens exige-
bac peius minorem exrentionem,
racione Cacus, minorem inquam
illa, quam exigere incipie, quan-
do rarelcir, ad negationem eius-
dem; sc enim corpusporelcens, ex
exigente minorem, non exigens:
Secundo, a non elle, ad esse; id est, d
negarione exigentia excensionis
maioris, ad camdem exigenciam;
ac proinde, sIE CORPUIS, CX nON exi-
senre maiorem, maiorem exigens:
tertio, ab else rno,ad aliud elle; id
est ab exigentiaminoris, ad exigen-
tiam maioris: quarto, a cali non
else, ad aliud non esse; id est, a
veriulque motus, corpus rarelcens
Ac ex exigence minorem, exigens
maiorem, _ ex non exigente ma-
iorem, non exigens minorem. De-
nique lunc plures alii mocus cum
moru rarefactionis coniuncti: pri-
mo, eAt mocus comprestionis, ve
quando corpus intra ralis angu-
Aias rarelcie, ex quibus propter
obicem erumpere non porest, de
quo iam lupra; hic cammen OTUS
non Cemper est cum rarefactione
coniunctus, ve patet: Secundo, est
mocus alcerarionis; cum enim noi
POSsIE iucari PacuS in Rarum in-
erinlece, line mucarione intrinsecas
cerre deberesse aliquod principium
noux illius exigentia extensionis
maioris quod octendemus infia
esse calorem; igitur caletactio est
notus necellario cum rarefactio
ne coniunctus, de guo infra;ceerio,
rbI COrpUS FaLCLCCHS NON contine.
tur inera valis angustias, _ caICC-
LeS, FFanHE à minore extentione,
ad maiorem; ecce alium motum,
qui differr à censione; quia haec
disic quidem cransirum à minore.
ad maiorem. Calrem ad maiorem
Forimalicer, re diceMuS; HON Fa-
meniuxra exigentiam, Led Contra
exigentiam; igieur hie mocus dif
Pere à censione; ex quia nomine
carce, re hactenus a nobis melius
distinguaruE, YOCCCUS OTUS ex-
tentionis, quatenus exrensio elt no-
men verbale; quarto, quia non pon
rest explicari, nili alia corpOra re
moucat, immo ec parres luas pro-
moneac, habet necessario ad hunc
effectum motum nilus, quo scili,
cer sibi imprimie impecum, vi cu-
negatione exigenix maioris ex ius deinde alia corpota remouet;
quineo