# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0483
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0483?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:1-2; ZEN Leibn. Marg. 7:1-2)
# Folio 397, page id 779782283:0483
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779782283&page=483
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779782283/jpgs/default/00000483.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
# Lines: 91 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

L1B. IIL. DE LVCE EF LVMINE.
DEPINIX1O L
Lux est, qua aliquid est vlrimo
completum, in ratione visibilis: Pa-
cilius haud dubie lux vitione,
quam detinitione comprehenditur;
cum enim per definirionem Caltem.
Formalicer, Si non realiter, a Ca.
lore distinguacur, cum verumque,
id est cum colorem, cum lucem,
oculo percipiamus, nec ab alio
Sentu, Calcem (ub hac carione, per-
cipi possir, haud dubie (inquam)
per ordinem cantum ad vilio-
nem, verumque detiniri porest; non
vitionem actu, VE PaceE; cum luX
esle polsir, ee non videri; ioieur
vitionem pocentia: praecerea cum
lux se le ceneat ex parre obiecti,
non vero Faculcaris sentientis, ve
Patet; lux enim ipla videtur; Peu
videri dicitur, cerre lux perrinet
ad racionem visibilis, completque
ulcimo obiectum in cacione visibi-
lis; cum sine luce visibile esse non
Dossic; dixi vlcimo, ve Caltem For-
malirer à colore distinguatur; nem-
Delicet color ad carionem visibilis
perrincac, ica re nullum obiectum
videri queac, quod coloracum nOn
Hc; cum camen possit esse colora-
cum, Calcem in actu primo; licee
in ratione vilibilis, completum
non sic. Scilicer per lucis absenciam;
cerre dicendum cst, lucem iplam
esse, quae rlrimo complet: Dices
in ca hypocheli, quae colorem à
luce non distinguie, hanc dehini-
cionem admicri non posse, cum
etiam colori conneniac: Respon-
deo iuxca illam hypochelim, du-
plex est coloris ratio, altera scili-
cet in actu primo, alcera in actu
secundo; color in actu primo d
luce penirus distinguicur, relulcac.
que ex cali coniugarione qualica-
cum, criun iusca mentem Aristo-
celis; igieur hic color non com-
Dlec vlcimo obiectum, in ratione
vilibilis, ve constat: ac verd color
in actu secundo, cum sic quod-
dam lumen modificacum, non
complet obiectum in ratione viti-
bilis praecise (veniune) Ced in
rarione calis vilibilis; hoc cAt, non
Facie re sc visibile simpliciter, sed
tali modo vilibile; igitur lux com
plec obiectum in ratione visibilis
ricimo; igitur inceora manet detr-
nicio: Dices non porest else obie-
ctum risibile, nisi aliquo modo sic
rilibile; igicur lux non cancum
complet obiectum in rarione visi-
bilis, sed eriam aliquo modo visi-
bilis: Relpondeo cum cadem luce
Polle esse obiectum, cali, vel cali
inodo visibile; igieur non habet à
luce quod sic cali cancum modo
vilibile, de non alio; Ced haec cla-
rissima Punc, nempe non porest lux
esse sine aliquo modo, dilunctim
(re ainne) porest camen elle di.
criburiue. Cine hoc, de sine illo.
_c. exemplum habes in exensio-
ne finica, quae non porest esse linc
aliqua Rgura, porest tamen esse
Line hac, ec illa, ecc. 2cque adeo
Line omni distriburiue: Porro haec
penicus constabune ex iis, quae luo
loco Fusissime de coloribus demon-
Arabimus. Ouares quid dicendum
Sc de detinitione Aristorelica, qua
Sic habet, lumen est actus perspicui.
et perspicuum est: Respondeo cNe
opcimam, dum vepar est, incelsi-
satur; nempe lumen reuera est
actus perspicui idest conterr medio
esse perspicuum actu, seu diapha-
num, in ratione perspicui, id est,
non conterr esse actu aëra, rel Eri
sidum.