# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0484
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0484?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:1-2; ZEN Leibn. Marg. 7:1-2)
# Folio 398, page id 779782283:0484
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779782283&page=484
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779782283/jpgs/default/00000484.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
# Lines: 88 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

P E ZSLC A TR ACFA FVS
II.
sidum, vel humidum, Scd actu riox, et Facilior; adde quod illa
perlpicuum; id est radiis libere radiorum craiectio per medium,
reniectis illustrarum; ica ve per il. non est proprer Ce, Sed propter
Jud, obiectum cerminans perspicui
superticiem, videri poltir: Dices
aëxa esse perspicuum de noctei Rel.
pondeo esse quidem apcum. ad hoc
ve sic actu perspicuum, non tamen
esse actu perlpicuum, eomodo,
quo Philosophus incelligie: nec
enim actu perspicuum est, ni(I peF
illud, obiectum perspici possie; sed
nisi lumine collustretur, obiectum
per illud perspici nequie; igitur
iuxca hunc Censum, lumen facie
actu perspicuum: Hlaec profecto
veristima Punc; non camen hanc
definitionem adhibeo; cum quia
nostra mihi viderur esse Facilior;
ctarim enim intelligo, quid sc esse
actu visibile rum quia iuxta verio-
rem, ec Faciliorem explicacionis
modum, aëc v. 8. est cciam actu
Perspicuus de nocte; praecerea li-
Cec actu sE perspicuus, niAI FaMeN
radii, vel directi, vel rellexi, in
oculum incidane, per illud nihril
prorlus videri porest; deinde prius
lux facie obiectum ipsum esté actu
vilibile, quam per medium visi-
bile; quia Calrem per miraculum vi-
Sibile esse porest, licet per medium,
Ladii non diftundaneur, CUIM per ini-
raculum dari possir actio in distans;
vilibilicatem obiecti; igitur adus
igitur est priimus effectus, scu pri-
napropriecas lucis, esse actum ri-
Cibilis, re vilibile est; licet nOn
Polsic nacuraliter Facere esse risibi-
lis, nili per medium radios diffun-
dens, Faciar actu perlpicuum, iuxta
mencem Philolophi; igieur per
perspicui est proprer actum visibi-
lis; ergo hic est primarius luminis
actus; igitur lux per ordinem ad
hunc actum, detiniei debet.
primam illam proprietarem, seu
primum effectum, definiri debec
porius, quam per lecundum; PEx-
Ouares quodnam discrimen in-
cercedat, inter lucem, e lumen:
Relpondeo si consideretur simplex,
d nuda enticas veriulque, nullum
penicus difcrimen intercedere; (
vero secundum diverlas habicudi-
ReS CONAdCFeNEUE; luX CA, quae
inest lucido; lumen reco illuni-
naco: porro lucidum est, cui lux
naciua, e Fcecunda inest; illumi-
natum rexo cui cancum inest ab
extrinseco; ita ve modo adsic, mo-
do ablic, pro ablencia, vel prae
serrim cum primus sic lonse cla-
sentia corporis lucidi, a quo con-
Peruarur: itaque deinceps lucem
vocabimus illam, quae lucido inett,
idest corpori, quod lemper, de a
Se lucidum est; lumen reto, quod
illuminato.
Ouxres, quodnam sIc genus
huius desinirionis: Respondeo dici
Polle, esle gualicarem; vel actum,
vel formam; nec enim detinitio,
vecories monui, supponie de re,
quod sc, rel proprer quid (C; led
tancum explicat, quid nominis, idest
quid cali nomine significetur, vel
incelligatur.
ancte berbitor est Eedo eti bidest. aeb
ex ciccto, d.ereaeorpus lu-
cidum, iremques ee ux
illa, quae Coli vel iost MHCtC, HOII
depender, vel conteruarur ab vlla
caula secunda extrinleca, YE COn-
Mac
DECLATETO II