# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0514
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0514?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:1-2; ZEN Leibn. Marg. 7:1-2)
# Folio 428, page id 779782283:0514
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779782283&page=514
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779782283/jpgs/default/00000514.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
# Lines: 90 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

PAZSICAE TE ACT A FVS II.
dubie in hoc casu porest esse calor
Obiic. Septimo, LUMeN CONCUT-
Tensibilis, licer lumen sensibile non rit cum porencia viliua ad actum
ad(c; nempe ille parricula ignis,
proprer paruicarem, radios puri
caloris, vix ad modicam distan-
riam emircune; acque adeo vel ad
rerinam non perueniunt, vel si pet-
veniune, tam debileslune, re sen-
sibilem affectionem non impri-
manc; cum camen illae parricula,
carni excerius immediace adhaeren-
tes, ec cum aliis parcibus ignis,
quae carni insunt, coniuncte, sen-
tibilem caloris vim imprimant: ex
ne Forre hoc graris dici a nobis
quis existimer, nemo est, qui ne-
vec, ionem lucidum ee calidum ef-
Cc; cum ergo illae ignis parricula,
Fint ionis; cerre lucidas esle, ne-
cesse est; quis enim lucem extin-
nic; igicur in qualibet hypochelis
dicendum est, parcium illarum
Spharam actinicaris, ob illarum
paruicacem sensibilem non eHo.
Dices igirur nec illarum calor sen-
ciretur, quod experimento repu-
onat: Respondeo aequalem esse
sphaeram actiuiratis, cum rarione
puri caloris, cum rarione luminis,
vude non sencicur in hoc casu pu-
xus calor; Sed illa particulae carni
adhaerent, ex cum aliis conunctae,
Cenlibilem relolurionem Faciunt;
ioicur ex affectionem cactu sensibi-
lem: hinc ferrum calidum, licet
de nocte non rideatur, tactu ta-
imen sentitur; quia illa parricula
ignis, qua ferro hunc calorem con-
ciliant, Cunt aded exignae, ve cirra
immediacum contactum sensibiles
non lint; aut cerre si ad modicam
distantiam sentiantur, dicendum
est, hoc heri proprer cMunium,
vicalem visionis; sed calor hoc ip-
Cum praestare non porest: Respon-
deonegando, concurrere, in ta
tione caulxe efficienris, Ced rantum
ex lumine, relulear rarefactio re-
tina, ex hac imprella affectio, qua
Cuo loco speciem, seu Formam (i-
nemaceria, cum Aristocele voca.
bimus; ex hac denique decermi.
nacio porentia viliux ad elicien-
dum actum: hinc lumen concur-
ric cum porentia in ratione causa
Formalis mediacae, seu determina.
ciux, vel obiectiux: vide (IS MC-
caphr. l. 7. in quo harum caularum
racionem explicacam habes.
Obii. Octauo, si lumen est ca-
lOT, Cerre nix quae cancam vim lu-
minis rellectie, non ellet adeo fri
gida: Relpondeo ideo muleum lu-
men refectere, quia ex bullis, et
Sphaerulis constac, qua mulrum
rotlectune, ve suo loco demonstra-
bimus; immo quo plus luminis à
nine redecticue, illa minus sibi Cer-
uac; ioicur minus caloris: addc
quod ille calor, qui cum lumine
sedectitur a nive, e ab aliis qui-
bulque frigidis corporibus, ita 2b
exteriore frigore extinguitur, et
delerur, re vel nullo modo ractu
SentIaEUL, aUE ReveTa S PentIEUE,
Propter Frigoris excellum, quali
nulluS ellet, obenatur; at vero in
interiora oculi penecralia Frigus
externum Cubire non potest;nempe
illa corpuscula, in quibus frigus
diffunditur, propter tor humorum
_ cunicarum obices, cd penerrare
non poltunt; cum tamen pura lu-
minis, Ceu caloris qualitas, per cu-
illarum parcium, qua carni acci- nicas, de humores diaphanos facilé
dumE.
traiiciatur: adde si vis muleam
caloris