# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0542
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0542?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:1-2; ZEN Leibn. Marg. 7:1-2)
# Folio 456, page id 779782283:0542
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779782283&page=542
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779782283/jpgs/default/00000542.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
# Lines: 90 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

45
PHIZSICA TRACTATVS II.
camen alias nullo modo legere po-
cerar; immo ne characteres quidem
diltinguere; ille aurem maiorem
lucis vim sibi affulgere pucabat, et
obiectum quoque iptum maiori
lumine collustrari; sed profecto
neurrum dici porest, cum nulla
caula esset maioris illuminationis;
ioitur ex eo tantum huius effectus,
e. aliorum limilium, rario ducenda
ett, quod rerina ea repentina dis-
policio accidat, scilicet à conge-
ctione particularum ionis, vel ap-
pultu repentino subcilissimae ma-
ceria, quae Facilerarelcere polir,
atque adeo illustris in rerina sequa-
tus affectio: haec rario meoiudicio
demonstrarina est; nempe cuim
maior vis luminis ab obiecto non
procedar; cerre nihil est in obie-
Eto, quod huius noui effectus causa
esse possir; isirur caula inest Ocu-
lo; Ced alia elle non pocest, nisi
calis dispolitio, ad, distinctam vi-
TIOneM, qua priuS NON CFAC; HaC
porro diicincta vilio Cupponie ca-
lem affectionem distincte impres-
Lam; ∞ haec, talem in organo, vel
rerina dispolitionem, rarione cuius
rerina Facile rarelcere, et affici
possir: vides quam Facile haec in-
celliganeur.
PROP. LZZZ1.
FX oculi compressione. lux emi-
cat de nocte, ad instar modici ful-
cerri: Racio est, quia ex illa com-
pressione, rerina aAicitur; expri-
muneur enim Cubrilissimae parEeS
humoris; hinc aliqua partes ignis
colliguneur; hinc rarefactio dt 2F-
bus viderur; Elinc de nocte Fan-
fectio: hinc lumen apparet; idest
illa affectio senritur, quam tale lu-
men imprimerer; nec enim quid
cum, e in renebris, hoc lumen
oculus sibi videre riderur; quia de
dic lux exterior maiorem affectio
nem imprimie, quae minorem ex-
punsie; cur aurem maius lumen
minus deleac, dicemus intra: Flinc
Fulverrum illud apparet; in parce
illa oculi, non a qua. sed versus
quam luminis ab aliis praelenti.
quam Ac compressio; r. 8. E com-
primam eam oculi parcem, quae
adhaerer nalo; FulgeTru appaTeE
in alia, quae vertus aurem exeui-
ric; quia humores comprimunere-
rinam in ca parce; Ced haec lunc
Facilia.
PROP. LZZXII
Si capiri, vel oculo ictus insti-
catur, scintillas exhibere, vel exeu-
tere viderur: Rario ett, quia ab
ictu maxime agicaneur humores,
praelerrim languis arreriolus, cuius
maxima ris in rerinam appulla, il-
lam rehementer attcie, igieur veu-
lus senrie huiusmodi affectionem;
cui cum similis ab emicantibus
Ccintillis, vulgo imprimatur, ocu.
lus emicantes Lcintillas libi ridere
ridetur; si vero ipsi oculo ictus
intligatur, maxime compriimieur
recina, parresque humoris exprel-
Cae, Faciune, ve parres ionis col.
ligantur, inde lequieur affectio no-
ua in fetina, _c. immo pars alia
corporis ralide perculla, inde non
mediocrirer incalelcir; igitur po-
riori iure oculus, qui nacuram
ioneam habet.
PROP. LXZXIIL.
Scintilla ex affrictu felis, in dorso
emicare videntur: Racio est, quia
ex illo aftrictu, humoris parriculae
Facile auolane, e excuriuneur; hinc
Particula