# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0545
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0545?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:1-2; ZEN Leibn. Marg. 7:1-2)
# Folio 459, page id 779782283:0545
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779782283&page=545
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779782283/jpgs/default/00000545.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
# Lines: 85 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

L. TB. III. DE LVCE ET LVMINE.
eum puriorem Rammam, ee lucem crescere ac imminui obseruabie do-
nueric, quam riride; rario est, quia nec tandem ex oculis, prOpTes PaI
minus raporis, vel fumi suppedi-
cac; habet enim minus humoris,
qui in raporem reloluieur: hinc
miritice contirmatur noctra hypo-
Thelis, quae rulc lucem ex colle.
ctione parcium lucidarum peius in-
Tenlibilium, Censibilem heri; pro-
prec camdem racionem alba cera
vicatem cuanelcat; quod cancum
ex concractione pupillae oriri po-
rest; immo si dum quis de nocte
venerem, vel illustrem aliam Rel-
lam aspicie, cereum accentum Ten-
sim oculo aspicienei admoueat il-
lam cacim imminui, ee candem
cuanelcere videbie; e si cestem
puriorem lucem alic, de Aammam adhibeac, is cerre pupillam con-
candidiorem, quia scilicet detae-
cacior est, de quo alibi.
PROP. LXZ Z IZ.
De nocte lucerna melius videtur.
itemque ferrum candens; etiam ab
oculo procul posito: Racio eA, quia
de nocte minus lumen à maiore
non excinguicur; igieur distinctam
affectionem recina imprimie; igi-
cur distinae Cencieur, Peu videtur;
adde quod, de haec est porissima
cacio; pupilla in renebris Cummo-
pere explicatur, igieur d longe
maiorem rim cadiorum oculus ex-
cipir; igicur non modo maior re-
cina porcio afficitur, led ca pOr-
cio, quae alticieur, magis afcieuE,
re demonstrabo infra; isieur non
mirum est, E de nocte lucerna e
ferrum candens melius e distin-
atius videantur.
PROP. LZL.
Finc stellas de die non videmus.
quas iamen videmus nocte: Nec eAt
alia Fatio, Praecer eam, quam ad-
duxi Cupra; nempe ica diurno lu-
mine pupilla concrahicur, vestel-
lae sub intensibili cantum angulo
recinam afficiane, hinc s guis ma-
ne dum lux adolelcie, Rellam
quamlibet AXO ObTUEU INCUCAEUE,
illam semper de continencer de-
erahi videbic, rbi lucerna admo-
vebicur; igitur haec est rnica de
vera rario huius effectus: Tlinc
sellae longe maiores ridentur, quam
videri debeane, in ranca distancia;
idem dico de lucerna procul poli-
ca; Sed de Rellis, in singulari de
corpore calecti cractaru ex protesso
2821.
PROP. LZLI.
AEstare lumen solare illustrius,
es incensius est, quam hyeme: Pacet
Primo experiencia; Lacio vero est,
quia cum aectare lonse plures sint
in sére ionis particula, quae radio
luminis occurrune, quam hyeme;
Inde CeFEE FOFTIOE _E POTeNLIOL FA-
dii vircus est; si enim propter hanc
rationem. Colaris radius inaiore vi
calefactiua pollet, re lib. 1. demon-
Aracum est, etiam maiore illumi-
naciua pollere debet.
PROP. LZLTI.
Tne facilius Fyeme solis aspe-
etus sustinetur; PEIO PATCE ExpC.
rientia; rario elt, quia cadius solis
minore vi pollet per prop. 91. igi
cur Facilius CuCinCEUE: CUF verd
stellae, e plures, e lucidiores
hyeme, quam aestare videantur, luo
loco dicemus, racionem cancum
indico, quae ex duplici capire prime
MMm 2