# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0726 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0726?run=74 # Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:1-2; ZEN Leibn. Marg. 7:1-2) # Folio 640, page id 779782283:0726 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779782283&page=726 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779782283/jpgs/default/00000726.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine # Lines: 86 recognised, mean confidence 0.92 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. 64 PAZSICE TR ACT AFVS II. aquam dilarer e adducac inera glo- D delcendir in FI: Obleruo eriam, per bulum, Ced racuum dari non pon applicationem calefactiui cylindri cest;isirur vel aquam, aër; vel hunc, luperticiem primum explicari, ac illa dilarabie; aequi aqua dilacari proinde aer inera globulum dilata- nequie, igitur aqua, dum Ce lc con- crahrie, dilatat aéra, educitque ex globulo, per Foramen, igirur pondus globuli decrescir; igitur ex H in D; alcendie: obseruo tamen quod (i nix, vel glacies cylindio AF. diu admoueatur, incruduncur mul- ex particula Frigidi mercurii de quo cap. 1. actum est; unde vel compri- micur aqua, vel aer globulo inclu- Cusinon illa, quae comprimi non po. cest; igieur aër; igIEUL PeT InEru- sionem aquae, igieur inde globulus stavior cuadir; igieur delcender ex D in EI; igieur in hoc calu, ca- loc _ Frigus cumdem aduerlus glo- bulum efectum peaectant: (I rero in globulo iam esset comprestus aer, cunc haud dubie agna, quae con- crahicur, per condenlationem, cdu- cic aquam ex globulo; e aër inclu- Cus pristina excensioni restiruituri hinc olobus lenior euadie; ioitur (I iam CuxCum SIE, in D, minime del- cender in FI; Si vero lic in H, cum lenior hac, aCcendic in D: obserua- bis etiam per applicationem frige- Factiui, eylindri superticiem primum contratui, ve lupra dictum est; ac Proinde aëra inera globulum com- primi, idque per incrusionem aquae, vnde globulus redditur oranior, e ex D delcendir in HI; poltnodum vero aqua denlatur, e contrahitur, igicur aquam globulo conrentam educit, de aer dilacatur; unde globu. lus leuior; igicur ex II alcendit in D; aucto demum trigore, aqua, ve Cupra dictum eA explicatuE, aC PrO- cur; igieur leniorsigieur ex HI alcen- dic in D; Poltea rero aqua rarelcie, igitur aera comprimie, vude globu- lus orauior; igitur ex D delcendie in II. Sexto, Si tubus apercus sic in AB, licque aqua plenus, e immisso em- bolo, qui recte cum cauitare cubi conveniar, comprimatur aqua; oto- bulusD, qui prius supernatabat, delcendic in HI, quia Facilius com- primitur aer, globulo inclulus, quam aqua, isitur aqua in globu- lum incruditur; onde flobulus gra- vior cuadir, igitur non mirum est, (i delcendat in HI; idem prorlus acci. det, si vel dioico, aquam premas in AB; auc li OS AB obstructum sic, in Cupremo labro canaliculi NMI; quod Ei paulo alcius extar lupra Cuperti- ciem aqua, Fructulo ligni inerus per Orificium M; ve eriam obleruac Ma- SiOttuS; aut (i o5 iplum admoncas ori M, _ modico anhelicu aquam Premas, qual edicturus globuloD. re deortum eac; aut (E Cuperior cubi Pars veri alligaca Cic, quem si vel le- uicer premas, vel sringas, globulus DCtarim deorlum ibic; denique quo cunque tandem modo aquam com- primere rentes, idem Temper effectus sequerur, proprer racionem praedi ctam: verum vero aqua comprimi pollie, mulei dubirant, de Magiorrus penitus negac;immo inde luam ira- cariunculam inscripsie, de rercii axiomatis loco allumit; quod camem meoindicio nullacenus demonstrats haec enim est illius rario, sic olobu- indeaera incra globulum compri- lus EI, ad instar ampulla aperta, in- micionde slobulus grauiorigitur ex ea cubum AE, aqua plenum;ica ve