# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0728
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779782283:0728?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:1-2; ZEN Leibn. Marg. 7:1-2)
# Folio 642, page id 779782283:0728
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779782283&page=728
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779782283/jpgs/default/00000728.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
# Lines: 86 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

6L
PET YSIC F
E R A CF ATVS II.
vollune in vas immersum, quam ex- aer Subsidie, infra TR; rollitur exiro
Erudi, ecc. cum sic eadem ratiosimmo illa compressio aeris, quam pondus
inde globulus eductus granior ena- aqua Faciebar; li vero vlera embolus
dic; denigue adde, I vis, experimen- adducatur, aliquid aëris adducitur,
cum illud, quod expolui c. 1. n. 4. quod oculo reste, cui scilicet longe faci
huinsmodi craiectionem, Per POrOS
vieri luculencissime contirmarigicur
aliunde probabis aquam copriminon
posse eo Scilicet modo, que lupra ex-
potui; ( alius Facilior nON OCCUTFAL.
Octano, ( vel educto embolo, vel
adducto, oris admori opera, spiritu,
dilaceEUE aqua, quX LUBUM AF OC-
Eig. 70. Cupar, sirque globulus pertoratus in
F2b. 2. FI, eo Ccilicet modo, quo lupra dixi-
mus, attolletur inicio ranculum aqua,
nempe cum illius pondere, aer globu-
lo inclulus comprimatur, et cum aer
comprellus, proprioniu, se le resti-
ruere non possic, quia momencum in-
cubantis ponderis ejus vim Cupe.
rat; certe rbi canculum ab extrin-
Seca porentia adiunatur, se se restituir;
isitur aliquid aquae ex globulo ex-
tenditur; hinc aquae superticies pau-
lulum accollitur; hinc globulus le-
nior efficieux; hinc nis adHuC FOEEE
pexualear ejus pondus, Ratim emer-
oic; ( vero adhuc praeualeat, ac pro-
PEereanon emeroat, e vlcerius em-
Bolus adducatur, tunc aër in globu.
Lo dilacabitur, vel educerur, si nihil
aquae insir; racio ek, quia quorieseun-
que impecus tori moli imprimieur,
illA PATEeS MOveNEuE, quae Facilius
Aoveri pOFTunE; Sic ex percussionein-
Ricta graviori prisimati, cui scrphus
aqua plenus imposieus est, magis tre-
mic aqua, quam lionum vel lapis; Ced
ve alio experimento res ilta COnHE-
MeEUE; SIE FABUS LCTOTTUS BFID, et
Fig. 71. Tegmencum IF. aer occuper, reliquam
Tab 2. vero cauicarem THIB, aqua obtincat;
lius motus imprimitur, quam aqua;
nec est quod dicant aliqui, nullum
interiectis aquis impetum, vel mo-
cum imprimi; ve constat ex corpul.
culis Auicanribus, in quitius, nullum
impecus impressi signum apparer; led
profecto cum impecus lumul imori-
macur cori moli, cum aqua BFII, cum
aeris TE, nullum discrimen mucario-
nis, in praedictis corpusculis rideri
Pocest; led tanrum in aere, qui CUM
Facilius adducatur, quam aqua, peF
mediam aquam adducicur; isitur can-
culum alluroit aqua, initio; cum scili-
cer aëri compresto luus locus resti
tuitur; vbi reco adducitus aer, aqua
in eius locum luccedie; ac proinde
CubAdic agua, inETa AB, e aITUTOIE
Cupra TR;hinc cerre ve adducti aeris
locum occupet; illinc vero aec lub-
Sideneis aguX; idque donCC FOFIIS AeF
TE adducatur; ObTernabis aucem, su-
blaca Pemel aeris IF comprelsione,
non accolli, adducti emboli balim,
donec tOcuS aex TF, adductus Fuerir.
itaque idem penitis accidic, in glo-
bulo M;nam primo, aer inclusus ab
aquae pondere compreslus resticuieur;
vnde levior enadie, e emeroie in F
nili adhue pexvaleat eius pondus:
E vero rlera embolus eduCatuL, exU-
Sicur aer ex globulo F, d in eius lo-
cum aqua lubic, non xecher; ve non-
nulli volune; consulatur experientia,
ratio paret ex dieris; hinc srauior
Ledditur globulus P, acque icerum in
M descendic, quid Facilius: SI FaImeTE
cam exiguum sic Foramen globuli
adducatur embolus ex AB, canculum MI, re nulla pene vi exerinlecas aqua
inicio aqua altursir, rerlus AB, et induci, vel incrudi pos, licertacile