# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/779785487:0077 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785487:0077?run=74 # Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:1-2; ZEN Leibn. Marg. 7:1-2) # Folio 19, page id 779785487:0077 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785487&page=77 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785487/jpgs/default/00000077.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine # Lines: 92 recognised, mean confidence 0.92 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. LIBER I. DE STATIB. CORP, SENSIBILI nocus idem Cuur; motus scilicer dilatatur ruca; contra vero de no- alcerarionis; ac aer conrimms ocu. 10. oculum movet; sicur aer mo vetur a corpore, vel obiecto conti- nuo, Ceu contiguo; sic color, sci- licet in actuprimo, vel obiectum coloratum est continuum lumini; lumen aurem vilui; igicur per lu- men, vel à lumine oculus paticur, mouctur; hoc est affectio imprimi- tur; aequi cum lumen purus sE Ca- lor, rnum rancum raretactionis mo- tum efficere porest; nec aliam Cx- plicarionem, nisi Furilem hi loci PariunEur. Sccundo, si luminis radii modi- cum ignem accendune in licheol- phoro; quid mirum, si rerinam iidem, lubrilem, raram, roram fere ioneam afticiane: Tercio, Tolem intueri Exo obcuru non pollumus, quia Ccilicet radii in crystallino re- Fracti, et inrerina collecti, rcuera VLIME; GLOdCCLTCTa mIEI NON ekt; cum bubuli ceystallini opeta, perinde acque rirri rstorii, puluis cormentarius accendatur; Led si lu- men nullam qualicarem alceratiuam imprimerer, nulla essee raTIO, CUE oculus inustum dolorem Ceneiret, dum Aixo obcutu Tolem aspicie: Ouarco, qui ophchalinia laborant, vix modicam lucem ferune; quiaiam mulcum caloris in oculis habent; mulcam enim hic morbus retinx inslammarionem conciliars igieur ideo lux nocet, quia carefactionem maxime promouet; Ccilicer in reti- na valde dilpolica; lic quaedam Fa- cileignem concipiune; quia PunE valde dispolica, re naphra. Ouinto, vueam nimia lux raretacie, rnde segnitur puxilla contractio; cla- rissimum est experimentum; con- eratiicur enim puxilla de die; ergo cte; led cur dilarerur, vel explice tur vuea, ad lucis pealentiam, nul- la est ratio, nis lux caretaciat: (ex- cd, lumen sernurarionem provo car, quod cerre tieri non porest, nisi quasi ciriller rerinam, acque aliquis motus in cercbrum eraduca- tur, qui sernurarionem Collicirer; Ced quomodo ciciller recinam, con- cipi animo non pocelt, ne dum verbo expromi, nili dicamus, ab illa rarefactione quam lumen in cC- tina praelcat, fibras eiu(dem rerinae distendi, explicari, diuidi, ac. ac- queadeomorum illum propres con- rinuicarem in cerebrum traduci: Seprimo, albicudo nimia oculum afticie, quia cum vucam, tum eeri- nam plus aquo raretacie; nempe ex vehementi rarefactione, multa- rum parrium dinisio Lequieur. Det a- uo, dum aliquis ex illustri e pa- tenri loco in obscurum conclaue le recipie, vel rbi Colem aliquaneu- lum fixo obturu adspexie, aliquem Fulgorem in oculis praferre vido- tur; nempe aftectio prius imprella aliquandiu durac; igitur ve succes sine imprimicur (nec enim tanta cst, Si vel rno instanti oculo, in Colem intendi, quanca esser, si diurius in- rendissem) ita successive delerur, atque expunsieur; Ced rbi cA (uc- celsio, est aliquis motus, vel loca- lis, vel rarefactionis, vel alteratio- nis; led quaelore, quid aliud re- etc concipi porest, praeter illum; quem cco ese dico: Nono, dum mane Curgimus c lecto, nictantes lu- cem adspicimus; cum quia puxilla nocturnum sicum rerinens; expli- catior est, igirur pluis lueis adinie- ric, quam par ester; cum quia reri- na per COMMI qUICTEM PEXPaTATIOF C 2 cualic,