# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785487:0114
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785487:0114?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:1-2; ZEN Leibn. Marg. 7:1-2)
# Folio 56, page id 779785487:0114
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785487&page=114
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785487/jpgs/default/00000114.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 87 lines, status machine
# Lines: 87 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

C
P ET YSEC A TR ACT. TII.
oculum emittantur; Cola nigroris actu primo est caula coloris in actu
cauta in obiecto cst, ve Patet; cumm
extra objectum non lc; runc enim
tantum est extra obiectum, cum
pauci cancum radii ad obiectum
appelluntur, re Cupra dictum
eAt.
PEOP. CZLTI.
Causa niororis positini. rum intra.
tum extra obiectum simul esse potesti
Si enim eum a corpore lucido, pau-
corum sic radiorum appulsus; eum
in obiecto. lic ille corporis Ctatus,
ratione cuius, pauci radii reRectan-
tuT, vel emictantur, licet plures
appelLCteNEUT; cerre verimque cau-
La nigroris est, cum in obiecto,
tum extra obiectum, VE PatET EX
cerminis.
PROD. CHLTTI.
Si causa nieroris est rum in obie-
eto, tum exrra obiectum, certe ma-
ior nirror est, scilicet in actu secundo;
nempe crelcienioror rarione veriul-
que; nam si pauci radii cancum
appellantur, licet roridem obie.
etum reflectar, e toridem reddat,
quoc accipie, haud dubie niorum
videbitur obiectum; ex sI paUCOS
obiectum reddar, licer plures ap-
pellancur, nigrum etiam erir; igi-
tur si paucos accipiat, de Pauciotes
reddat, morius crit; patet ex ipsis
terminis.
PROP. CZLIV.
Ouando cansanieroris est, cum in
obiecto, cum extra obiectum, inest
quidem obiecto nioror in actu primo,
non tamen adaguate; ratio clarissi-
ma est, quia in obiecto non elt adX -
quata caula nigeoris in actu lecun-
do, ex suppolirione; Ced color in
Sccundo; quarenus scilicer obiecto
inest; isieur s adequaca caula
Praedicti niororis obiecto non inelt,
in illo eriam non est color in actu
Primo, Ccilicer adaequare.
PROP, CZLV.
TIinc si causa nieroris positini sit,
vel tantum in objecto, vel tantum
extra objectum, cerre nieror minor
est; VE Paret ex rerminis; quia vE
maior cauta haber maiorem ette-
ctum, ita minor, minorem habet;
Sed vna, minor est gemina; exem-
plum primi calus habes, cum mulri
quidem radii obiecto accidune, e
incidune, pauci tamen reftectun.
tur; exemplum secundi est, cum
Pauci quidein cadii incidune obie-
eto, atque adco pauci reAecUneur,
obiectum tamen cale est, re pluies
reAeStCreE, Si plures inciderene,
non negarim camen, ruum polle
compentari ab alio.
PROP. CXLVI.
Ex bis apparet ratio cur ombrae
nigra videantur; quia Ccilicet cum
ab inceriecto corpore opaco, lucis
radiosrerinente, nec linenre craii-
ci, quali rmbrae proiiciatur; pauci
Fadii ad lOCII VINBPA FCrIINaHEUI;
igitur pauci inde reRectuneur; igi-
tur obiectum illud viderurnigrum,
per p. 130. Ilinc PietOres, Ve vin-
brassepeasentene, aerum colorem
obducine; hinc vmbrx locuS, PEE-
Tertim si mulca luce circunscriba-
cur, ad instar aEpersi arramenti vi-
detur: nigroris vmbea caula exrra
obiectum est; hrinc nallus est vm-
brxe nigror in actu primo, re pacet;
quianigeoris rmbrae caula exeraob.
iectum est; Einc appetene nocte,
cuneta