# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785487:0442
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785487:0442?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:1-2; ZEN Leibn. Marg. 7:1-2)
# Folio 384, page id 779785487:0442
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785487&page=442
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785487/jpgs/default/00000442.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
# Lines: 93 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

P FT ZSTC K
caletactiuum; patet experientia;
nempe maior ignis plus agit ad cx -
tra, quam minor; sed hoc paulo
Fulius distinctis numeris explico.
1. Potest aliquid dici magis ca-
lidum, Peu caletactiuum; duobus
modis; primo quatenus plus calo-
ris actini, sen primarii eidem (ub.
iecto inest; sccundo quacenus plus
calidi collecti agenti inest; priimus
ivodus petmiraculum cantum esse
porest, quia lingula ignis puncta
aqualem calorem Cemper habenE,
ve iam ostendimus lococitato, nec
evila est rario, cur aliquid illius
caloris destruatur; quod aurem
volenre Deo, per miraculum, ca-
lor ignis minor esse possic, dubium
nemini elle porest; igitur sccundo
cancum modo, agens tir magis, vel
minus calefactiuum, id que duobus
modis; primo extentiue, ve sc lon
quai, lic v. 8. maiorignis plus
agic, vel caletacir; quod scilicer
plura Cimul agentia in vnum con-
iunguntur, inde agencis extensio
aC moles augerur: lecundo inten-
sive, Ceu quali incensive, cum sci-
licet intra eumdem agenris, et
molis ambicum pluces calidi paF-
ces, quae insunt pocentia, edu-
cuntur, id est, collignneur; sic
Ferrum plus aliquando, alias ni-
nus calidum est, Peu calefactiuum;
plus cerre, cum plures ignis par-
res, quae iphinsunt, colliguneur;
minus vero cum pauciores; in his
nulla est penitus difficultas.
2. Vnus ignis magis calefacti.
us esle porelt, quam alius, non
modo excentiue, re nemo dubitat,
verum etiam incentiue, quatenus
Ecilicet plures ignis parres colle-
ctae tunc, intra cumdem ambicum;
quis enim neger, quibuldam mix-
TRACF. IV.
ris, plus ionis inesse, quam aliis,
Scd quo pluis ignis est, scilicet col-
lecti, plus calidi, vel caletactiui
esse debet; igieur rnus ionis ma-
sis caletactiuus, quam alius esse
Pocelt, igicur rnus ionis, Tub hac
ratione, magis calidus, quam alius;
nempe; ve iam dixi, PhiloCophus
caliduim, pro caletactino alTMIiere
Folet; in hoc non es distieultas.
3. Vnum esse porest magis Fri-
sidum, vel frigetnctiuum, quam
aliud; idque rel extensiue, vel in-
tenline; primum quidem, cum ina-
ior est frigidi moles; sic magnani-
uismoles plus frigoris diffundie,
quam pulillum minis; secundum
vero, lub eodem molis ambieu;
V. 8. Slacies est Frigidior quam mar-
mor, e hoc frigidius, quam li.
snum; quod non disticilé explica-
tur; cum enim Frigidum agaF, per
emistionem Tubrilis mercurii, de
quo lupra hoc ett purioris humo-
ris, cuius appulsu, calidi parres
dividuncur, cerre illud frigidum
Plus agic, quod plus huiusce hu-
moris emitric, igirur est maois
Frigefactiuum, magilque trigiduin;
plus aucem emierie, li plus illius
haber, de minus ionis exhralar, ve
Glacies, quae cerre plus humoris
habet, quam marmor, e minus
ionis extralac; hinc licer ex ligno
plus exhalerur mareria, qguam ex
glacie, vel ex marmore, plus ta-
men ignis halieni inest, ve paret:
Praeterca laevigatum marInOF _
terlum Frigidius cst, cum quia plu-
LeS pAEreS LiIUL adMOVCNEUE, Tum
quia (e haec est verissima rario)
pori obstructi prius, aftrictu illo
aperiuntur: addc si vis constipa
cum corpustrigidiuslentiri; v. 8.
glaciem, quam nivem, quia lub
cadem