# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785487:0459
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785487:0459?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:1-2; ZEN Leibn. Marg. 7:1-2)
# Folio 401, page id 779785487:0459
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785487&page=459
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785487/jpgs/default/00000459.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
# Lines: 90 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

LID. II. DE ALYER A YIOHE.
bid imperum in eo produci actio-
ne communi necesse est; de lumi-
ne ee calore nihil dico, quia loco
cirato abunde dictum est: de Eri-
sore maior haud dubie videtur
esse difticultas; nempe lingulae
partes Cubrilis humoris, qui fri-
sus vehie, suas dinisiones Faciune,
reparet, igicur non est actio com-
munis; immo nec est propria actio;
Pracerea quis unquam dicac, eorum
mace in manum immertam ageie:
Dices mulra nix plus frigoris acri
conciliar; bene est, quiamaiorem
emitrie mercurii vim, aeque co-
piam, qua aeri admixta, maius
Frigus conciliat: Dicos maiorem
marmoris molem Frisidiorem Cen-
ciri, quam cenuem laminam; recte,
plus enim Cubeilis humoris expri-
Mmitur: de Pono dictum es EraCt. 3.
lib. 2. de vero lonus dicic aliquain
actionem communem; nempe lo-
nus primarius dicie imperum, qui
cum agac ad exera, acque alium
impetum producat, necellarium
scilicet. ad diffutionem Coni, il -
lum cerre actione communi pEO-
ducie: porro si agatur de acione
impropria calidi, quae sir per emis-
lionem parricularum ignis; haud
dubie actio illa communis luo mo-
docenteri deber, cum à lingulis
parcibus calidi, ad lingula puncta
medii, radii missiles protcilci phy.
sice cenleantur: idem dico de lo-
no, guarenus dicit emiltionem par-
ricularum aëris, quae à lingulis
punctis luperticiei Ponori quoquo-
versum emieri Cen(eneuE: dixi Fu-
pra in commune lubiectum, si enim
aligua pars subiecti, uni parti cau-
Ex admora sc, secus vero alteri,
propter obicem interpolitum, laud
dubic actio communis non elt, ia-
Lom. L
tione praedictae partis Cubiecti; lect
dehis infra, cum de diftusione qua-
licarum, per mediumm.
PROP. XZZVIIL
Intensio causae auvet effectum ac
intra, es ad exira: Pria pAES CeE
ea est, ita enim sc habet canla ad
INEra ad CHCCEUM ad IHEFa, VE CaU
ta ad exera, ad effectum ad Cxtia,
REPaTeE; aequi Cau La Ad CZEEZ PCF-
fectior effectum perfectiorem, et
maiorem producie; igieur et caula
ad intra; acqui caula ad intra, qua
Ac incensior, Ac criam perfectior,
re patet ex rerminis; igieur effe-
ctum perfectiorem producit; igi-
eur, intensio cauae ausec effectum
illius ad inera: Sccunda PaES CO-
dem modo probatur: hinc impe-
TuS inrensior velociorem morum
ponic ad inera; ad exera vero plus
impetus producie; idem dico de
calorc.
PROP. ZXX LX
Fxtensio causa non auget esse-
ctum ad intra, scilicet incensive, se-
CuS ad ExErA; PFIIA PAES PEOBAELLE
quia cum per actionem ad intra,
lngulx parres, in ea parre caula,
cui inlune, Cuum effectum ponant;
v. 8. imperus exigit cancum motum
illius parris lubiecti, cui inele; eE
calor, raretactionem; _ COrpuS
graue accelerans luum morum, ita
nouum impetum in Ce producit, ve
lincula parres mobilis, in le tan-
cum, non in aliis producane; alio
quin non eser actio ad is iCS  VE
Pacet; igitur actio ad inera com-
munis non cA; iSIEUE EXFCNTIO NON
auger effectum ad inera incensive;
quia lingulae parres caulae seorsiin
agunt; in impetu res est clarissima,