# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785487:0464
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785487:0464?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:1-2; ZEN Leibn. Marg. 7:1-2)
# Folio 406, page id 779785487:0464
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785487&page=464
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785487/jpgs/default/00000464.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
# Lines: 92 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

PHZSICE TRACT. IV.
hyeme calidiores Lune, quam aesta-
re; rario est, quia cum aqua calida
caneum sentiarur, propier colle-
ctionem parrium ignis, quae ipsi
inlune; e cum tenacior halitus
hyeme ex terra auolare non pos;
cum quia plus externi caloris de-
Siderar, tum quia cerrae pori frigo-
recontrahuntur; certe aqua, dum
per cerrx colum percolatur, lccum
deuehie succum illum, maceriam
illam, quae in talicum abiree; e
cum haec mulro igne conster, quid
mirum. E vel inde, aqua incalel
cac; nec est quod aliqui putent,
partes calidi, re trigidum aera cir-
cumambiencem fugiane, le se in
intimos cerra recellus abdere; nem.
De illa aquam porius quam aëra
fugerent; prarerca quomodo lciune
Frioidum aera, vel esse, vel adelse;
an forre senciune; rnde hoc no-
runc: nacuraliinctinctu, (inguies)
apagc amabo ictas nug25.
5. Cur vero altare huiusinodi
aquae Frigidistimae Line, Paret ex di-
Etis; nempe calcinatUL TerFa, e li-
bere calidi parces, cum halieu, Tur-
Tum auolane, hinc aer calidior, pro-
prerionis parriculas admixras, est2-
re Cencitur, quae cum hyeme ipliter-
ra insine, nempe ab illis aer libee
est, quid mirum siaquae dum illa
percolatur, admilceantur; onde cer.
ee calidior cuadir; conera vero, duin
illa auolane, aqua Frigidior rema-
nec, nec alia racio, peater tanc,
quaerenda esc: hinc Lubterranca spe-
cus, aeltare, Frigidiores lunc, hyeme
vero calidiores, proprer allacam
Lupra rationem: adde quod halicus
Calidus, Canienre bruma, ad nodica
alticudine aCcendie, re patet expe-
rientia, ratio est, quia lcatim Frigoris
ui condentacur, conereleic, ac redic.
6. Aeris media regio frigidioe
aeltare esse dicitur, per antiperista-
Lim; sed hic effectus ex nostris
principiis Facile explicari poresti
nam cum muleus halitus aéra oc-
cuper, e mulea ignis parricula
inline, lae in parces humoris
aSunE, quae cum rlera rarelcane,
aleius auolane, quo cerre ionis
hilamina, Ccilicer magis implica-
ta, auolare negueunt; sed humo.
ris peaeleetim Cubrilioris particulx
Frigus conciliane, re luo loco Fuse
dictum est; igicur inde regioilla
Luperioi, quam mediam rocant,
frigida euadie, ve ex grandine Aa-
tim evincitur; nec alia anciperista-
E vel occulta ri, ac inexplicabili
vireure, ad praedictum efectum,
Opus est.
7. Tonis in aere accenditur, ve
videmus in Fulgure, de corulcatio-
ne; non quidem propcer aliquamr
anciperistalim, quod lane dictu,
ne dicam, cogicatu, ridiculum elt;
Sed quia mulex parces ignis hali-
cuiinsune, quae cum in partes hu-
midi agane, cacim lx rarelcunE,
acque auolane; hine meru racui,
Partes ignis, quas prius humidi
Partes incercepea dirimebane, (ta-
tim colliguneur; e vero alius mo-
dus non eAt, quo ignis aCCCM.
datui.
ec egllto degectte Lactet llla
tur; nocum est experimencum; poi-
rohuius eRectus me Cala
elle porete; priIno, ad ignem pro-
pius hyeme accedius; igiruI a
iorem caloris vim Centimus; deinde
calor, ionis praelerrim, est ab ap-
Pultu parcicularum ionis, qua hyc-
me cum aëre denso minus com-
milcencur; igieur inera breuio-
Lem aiBICUM CONTCHEX, maiorem
vii