# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0080
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0080?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 38, page id 779785770:0080
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=80
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000080.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
# Lines: 90 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

PAZSTCA TRACTATVS V.
PROP. LVI.
Formarum substantialium divisio
facile fieri potest:
Primo alia est forma Cabstantialis
elementi, alia mixei; Forma elemen-
ei est, quae facie elementum, ele
mentum vero est, quod in hetero-
genea relolui non pocect; Forma mix-
ei contra eA, quae Facit mixtum;
mixtum vero est, quod in heteroge-
nea reloluitur.
Secundo Forma mixti alia est per-
fecti, alia imperfecti; impertectum
est illud, quod vel facile in elemen-
ta reloluitur, ve grando, rapor, vel
in quo aliquod ex elementis, sensI
biliter praevalet, ve aqua illa noltra,
qua reimur, vel cuius milcibilia mi-
nus pertecte commixta TunE, ve vi-
num dilutum; pertectum vero est,
cui nullus ex his defectus compe-
cir.
Tertio forma mixti pertecti alia
est riventis, alia non riveneis, mix-
cum non vivens est, ve metallim, la-
Pis; rivens, ve planca, animal.
Ouarto forma viventis est vel
vita perfecta, re animalis, vel im-
perfecta, vel planta.
Oninco forma viventis vita per-
fecta, alia est hominis, ec haec cst
incorporea, Ccilicet anima rationalis,
alia bruci; e lxc auplex est, alia
scilicet bruri perfecti, alia insecti.
Porro cum agitur de generatione,
qua nullam scilicet actionem veram,
ad aliquam substantiam cerminatam
dicie, nullo modo asieur de anima
rationali, quae vec veram creacio-
nem, in corpus recte praeparatum, ac
dispolitum infundicur, led car.cum
de anima incorporea, pexesertim de
illa, quxe Facit esse non viiens, quam-
que dari, perspicuum est; quia da-
tur corpus illud, quod mutari porest
sublcanrialice, id est, nullo sensibili
reiatence, V. 8. ignis; igitur datur
Patre Loruato ciuldem elle, de haec
et Forima. Piaeterca datui generatio,
et patet ex dictis, isieur rransitus d
non etse, 2d ese, led hoc eNe FOrma-
L YLII
Fxplicari facile possunt varia no-
mina, quae formae substantiali a di-
versis aurhoribus imposita sunt.
Primo, dicitur Forma, quia quem-
admodum forma accidentalis, seu
Foura, materiam secunda, v. 9. X5,
lionum, ceram efformat, ita prorlus
Forma Cubstacialis materiam primam
informat, eAormat, Concinnat, ve
enim figura excentionem ad tale vel
tale esse accidentale contratrie, verbi
gratia, trianguli, guadeati, ac. ita
forma materiam primam ad hoc, vel
hoc esse lubstantiale, v. 8 ignis, ferri,
ligni, dc.
Secundo, dicitur ratio, qua seili-
cet quodlibet hoc est, vel illud, v. 8.
lignum, ferrum: sic ratio ferri eAt,
qua ferrum est; ligni, qua lignum
elx; ratio inquam formalis contritu-
eiva; re enim cacio, qua album est,
albedo est; calor, qua calidum, aec.
sic Forma ligni est ratio, qua lignum
est.
Terrio, dicitur actus quod scili-
cet actuet maceriam, taciatque ve lit
actii, Cub hoc scil. vel illo esse, ve
supra dictum est.
Ouarto, dicitur terminus, quoc
ragam quali; e excurrentem irare
riam terminet; ve enim Rgura ter-
minat extensionem; ita FOrma Fer-
minae materiam, dum facie, ve hu-
ins rel illins esse terminis compre-
hendatu.
le Forma cit.
L LL