# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0115
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0115?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 73, page id 779785770:0115
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=115
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000115.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
# Lines: 88 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

LTB. I. DE BENERAETOHE, ECC.
opiis naturae praesertim est compoli-
eum naturale, vel inanimum, vel
animatum; led cognicio nullum com-
policum generat, nili foree Fabulo.
Cam quampiam Palladem, e Touis
cerebro noram, imo nec vllum
alium efectum, Saltem gMatenUS AES
et, id est, directiua, nempe quil-
quis dirigie, alius agens dirigie, ad
aliquod opus, quod est ab hoc agen-
re, tanquam à caula efficiente, ab
aete vero, tanquam à caula exem-
plari, vide quae dixi de hoc gerere
caulX, in MCeraph. lib. 7.
Obiicies primo, opera artis co.
Inribam per derea olim volasse ab
Archica FabriCaEAII.
Respondeo, artem tantum truins
operis fuisse directiuam, quod opera
compressionis haud dubie perte-
ctum est; eadem responsio valet pio
quibuldam automatis arrefactis, arS
enim dirioie eantum illarum causa-
rum applicationem, ex quibus tales
rnotus conlequuntur.
Obiicies secundo, Imaginatio
matris cales notas foetui imprimit.
Relpondeo primo, has notas esse
tantum imagines operum naturx,
nec enim ceralum inultum est ve-
tum ceralum.
Respondeo lecundo, has nOEAS
imprimi non immediace à cognicio-
De, sed a porentia motrice, ve (uo
Loco dicemus.
Obiicies certio, aurum arte chy-
iica heri posse.
Rolpondeo primo, hoc à me dil-
cussum iri in cractatu de mixtis per-
fectis.
Secundo respondeo, hoc dato,
e non concelso, non inde lequi au-
rum ab arte heri, Ced a causis natu-
ralibus agentibus, d debito palto
ecte applicatis; equidem haec ap-
plicatio, ex coningatio ab arte est,
vel imperatur, quatenus scilicet co-
gnolco, esse legitimam, aptamque.
ve ex talibus caulis, tali pallo recte.
hoc est cali modo, per artem exprel-
(0, ec cognito, applicacis rale opus,
talis effectus sequatur, Ced male inde
concludes, elle oxus artis, nOn na-
tura; idem dicendum est, de aliis
effectis, vel operibus, qux ex recta
actinorum, re aiune, cum passinis
consentione consequuntur: obser-
vabis, hic cancum quaectionem esse
de iis OperibuS, HATUI_, Gu_ aEtC
humana hieri dicuntur; non reio de
iis, quxe Angeli praectare pollune, de
quibus luo loco; plora enim Angeli
forre praestare pollune, quam qua
vulsd iis cribuuncur. led de his
2lia5.
PROP. CLIR.
Sola substancia est natura: Dron
bacue primo, quia Cola Tubstantia
Primo inest; est enim vel forma, vel
mareria (de corporeis loquor) mate.
ria prime inest, per d. 3. icemque
Forrma, quae est actus priimus: Prae
cerea sola substancia agic ad inEra;
igitur Cola substaneia est natura, quae
est principium motus, cins, in quo
est.
Obiic. Ratim accidenria Fucha-
tistica, gux Cune principium luorum
MOtuIB.
Relpondeo, multa in his supple.
ri à Deo ad occulcandum myste
rium; quidquid sic, natura est prin
cipium maxime naturale, hoc est
in Ratu naciuo consideratum, in
quo revera pix Eaca accidemria non
TanE.
dM. LL