# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0140
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0140?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 98, page id 779785770:0140
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=140
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000140.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
# Lines: 88 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

PHYSTCE TRACTAENSV.
clementa crantire possie; nempe il-
lud inueile proctus esset, de multos
ex iis effectibus impediret, quos
sibi necellarios natura prouidie: v.
or. ve plures omittam, nullus ex iis
mocibus, qui hieri dicuntur, metu
vacui, haberi posset; quia scilicet
per poros cuinssibet ralis, longe fa-
cilius purum clementum sabiiet,
quam corpus aliud Curlum, v. gr.
adduCeretUE; vis aliud iNCOIMIMO-
dum. Cc pura aqua, quancumnis
igni admoncas, nunquam tamen
calidam senties; nempo hic caloi,
quo scilicet aqua calida caletacie,
est ab isne aquae admixto; equi-
dem aqua rarelceret, et Facile auo-
laret, led haec omicro, de quibus
intra, cum de sinoulis clementis.
inicium faciam ab igne, tum quia
nobilissimum elementum est, de
quali aliquid dininum pEXFCFeNS;
tum quia cum lucidissimus sie, aliis
quali lucem pixetert; aquam d
aera lua luce perfundie, aC FCTEX
opacicatem illutrat: _ vero audeo
dicere, naturam c indolem ignis
cam esse, quae (i probe incelligatur,
in cognitionem deinde aliorum tere
omnium, etiam lecrecioris natuix
Partuum, nos conducat.
dam indigent; ignis aucem huiul.
Probatur, gia lentio lumme cali-
dum, video lummé lucidum; sed
illudionis est, per d. 2. Praeterea ad
corporum relolucionem, datur rare-
Factinum; igitur calefactiuum, igitur
calidum, igitur ignis: deinde aliorum
modi nexum, ex luis filaminibus
eleMENIOrM PAIFICULX HCXu quO-
cexit: Peaeterca ne in perpetuis te-
nebris natura Corderet, lunen appe-
cebac; lumen aurem à luce est, lux
ab ione: deinde quis neget inter
qualicates illas, quas primas vocane,
calorem esse maxime actiuum, tan-
quam primarium naturae mini-
Arum, vel instrumentum; sed vn
de, quaelo, calor, nili ab igne;
sed Frustra hic deludo, de tempus
tero; negas dari ignem, admove
manum, e senties, Forte tuo dlam-
no; roco enimionem, quod viit.
ex lucct, eC.
PROP. ZZ XII1.
Alini est ignis actu, alius ienis
porentia: ille est, qui sensibilis est;
calis est in Aamma; in carbone ac.
censo, in ferro candente; est enim
actu lumme calidum, vel ve me-
lius dicam caletactiuum; ignis ve-
ro pocentia est, cuius particulae ita
sunt exiouae, ex cum aliis elemen.
eis commixte, ve non Faciari esse
Phylicum, vel esse Censibileignis;
sed vel ligni, vel charta, etc.
itaque in hoc ligno, ignis est po.
tentia, non actu; guia scilicet ex li-
sno hieri potest ignis, id ett, in-
sensibiles quaedam particula, quae
cum aliis elementis coniunctae non
Faciune esse Censibile ignis, led li-
sui, possune collioi, ac congre.
sari, ac proinde facere esse len.
sibile ionis, id est, calefactiuum,
de lucidum: Obseruabis quatuor
esse coningationes; nam vel illae
ionis particula lune seorsim ab aliis,
ee coniunetim inter se; hoc est cum
aliis commixtae non lune, sed in
ter se coniunctae; haec combinatio
fdeit
PROI
XZ X VIII.
de c etb0
Duisquis irnem necat, ionem me-
retur, aut salrem igne interdici: