# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0189
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0189?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 147, page id 779785770:0189
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=189
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000189.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 87 lines, status machine
# Lines: 87 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

LIB. TI. DE ELEMENTIS.
terminus, ommes lineas motus sia.
eim.
PROE. CL 2-2-2- YLL
Locus in quo modo terra est, à
prima crearione dependet: nec enim
unum locum, vocius quam alium
exisebac: nempe exigere, Capponie
esse, Ve patet ex MLetaph. lib. 7. Poi-
io cum cerra Faciat cenerum mundi,
mocibus caelestibus termini d regu-
Ix directiua loco fuie, quia si alibi el.
set terra, non ex essent, qua modo
Cune calectium sphaerarum orbitx;
cum enim caelettes nocus mundo
sublunari famulentur, ex cum mundi
Tublunaris, terra potissima pars lic,
certe eo modo heri caelectes motus
necelle est, quem terra ipla postula-
re, ac exigere videTI, IEAVECOIUI
dem motuum cenerum lIF.
PROP. CLZZZ IX.
Explicari potest, quomodo singulae
terrae parces srauitent: Primo cei-
tum est, habere omres granitario.
nem intrinlecam, id est nilum illum
impetus innati, quo deorlum ten-
dune, leu spectane, line moncantui,
Tive quiclcant.
Secundo, (i aliqua pars moveri
Potest deorlum, per exrintionem al-
cerius, haud dubie descendit, de
grauicat gravitacione extrimleca, PCt
imprestionem (cilicet impetus, quo
suppolitam partem extrudic.
Tertio, Si pars illa moveri non
Potest, quielcit, e minime gravi-
Edt, grauitatione extrinseca, ve patei
ex terminis.
Duarto, Ei supponamus totum
terrae globum Colidum, Ve vocant, dt
durum, r. gr. lapideum, certe licet
OIMES PATCES VEISUS CENETUIM teM-
danc, non camen luperior premit in-
Feriorem, propeer rationem Fornicis,
quae licer excauaretur, remota scili-
cet, inferiore illa parEe, nON PrO-
prerca lupexior delcenderet, isitur
luperior non premic inEeriorem; 191-
cur quanemmuis pondus nou ad.
moncas, seu rim motricem, certé
nisi per se solam ad movenda cer-
ram Cufticiat, illam non movebici
cum a partium globiterreltris gravi-
catione nullo modo innecui.
Ouinto; siglobus toruS aqueUS,
vel liquidus liC, Vna ParS aqua in
aliam non grauirat, quod lcilicer
illam extrudere non polte; (i aurem
aliquod pondus IMIMEIGREuI, aqua
leuius, vel granius est; li leuius, r.
oc. lignum, ex parce immergicmi,
gravitatque non in totam sphaeramm,
led in pondus xequale aquae, quod
Turlum extrudie; dum aurem hae lur-
sum extruduntur, non grauitane de-
orlum, cum Curtum cendane, scilicer
per granicacionem exerinsecam; ubi
verd incumelcir aqua, sele ad libel-
lam componic: ( vero corpus aqud
Scanins ett, deortum, vlque ad CcI-
trum mundi FCTEUE, CWLLAM EXFrI-
dens concinuo aqua, dOnCC, cd
perveniat.
Sexto, E vero terra considere.
cur remodoest, scilicet in ratiOne
Globi cerraquei, de portione dura,
idem prorlus dicendum est, quod di-
ctum fuie, num. 3. de portione ve-
id liquida idem, quod dictum est,
num. 4. hinc rides, nullius potentix
motricis opera totam terram moveri
posse, nili cantum illius, quae per (0
Tolam, coram molem monere polit;
hinc difticultas iam supra propolita,
de motu librationis cerra, peniciis
Cotura dt extauta Manet.