# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0190
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0190?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 148, page id 779785770:0190
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=190
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000190.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
# Lines: 88 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

148
PAZSTCE TRACTAEVS V.
PROPOS. CZC.
V+ terra loco moneatur, debene
produci toc saltem partes imperus,
quot sunt partes in toro globo terra-
queo: cum enim ex principiis mo-
tus, habeamus unam parcem sine
alia eiuldem mobilis inoveri non
polle; si cum altera vnita (iE, vel al-
cerius impediae motum, de nullam
parcem moneri polse, cui luus impe-
tUS HOn II PPIITaEuE; Cerre TOE Lal-
cem parces impetus imprimi necesse
est, quot in mobili, hoc est in TerTE-
Atri globo Cunt partes: Flinc colligo
quantam rim motricem hic FCTEX
motus desideret: Fline profecto cA,
quod rideam cuiuldam recentioris
simplicitatem, gui CaIM CCTEX MO-
cum adsruaE, CUI COperniCO, Ve
huius ocus caulam Phylicam inve-
IIAE, VENEUM aCCOFHE; Qua(I VerO
venti vis, qua rix, nili extrema (E,
maiora Bauigia impelliE, EOTIUS TeT-
ex molem tam veloci moru impelle-
re possie; inde lane vides, nihil tam
ablurdum, cam absonum esse, quod
in mentem alicuius non cadac.
Ouaeres, quid dicendum sE, de
illo vulgari magni Archimedis di-
cto, qui punctum immobile, exrra
terram cantum volebat, ve terram
Euis machinis moveret.
Relpondeo, negari non porse,
opera machinx, momentum cresce-
re in infinitum; unde cum Ainica
eantum vismotrix, ad mouendam
terram, delideretur; certe non est
dubium, quin opera machinae mo-
neripoltet, modo debica non deMe
opplicatio; led profecto neque hoc
patitur relstentia materia, ex qua
machiuae fabricari queunt, neque
vllum punctum extea cerram immo-
bile imeniri porest, quo mactima in.
nitatur; quanguam huic forte incom.
modo arte aliqua occurri potest, de
quo luo loco cum de mechanicis.
PROP. CZCI.
Nullo pondere terrestri elobo, intu
posito, terra ipsa moueri potest: hoc
paradoxon forre nonnemini vide.
bitue; ex meis tamen principiis ta-
cile probatur, vel enim est minus
pondere cerrae vel maius, si minus,
igitur tantum impecum producere
nequie, guantus delideratur, rE, om-
nibus cerra partibus imprimatur,
nec enim maiorem imprimie, qu’âm
ipsum trabeat; si vero maius. iam
vel globi toralis vice detungitur, ac
proinde in cerram non grauitat, vel
cum orbe terrestri vnIM COrpIIS FO-
tale Facie, ac proinde idem cenerum
spectat verumque, circa quod globi
calestes cune, diversum quidem ab
eo, qui modo est; aliquid simile For-
te in Saturno videmus, qui qualieri-
corpus est: igitur ex dictis constat,
nullo pondere impolico, cerrestrem
globum moveri posse.
Scir post Lhysice quanta sit
terrestris slobi superficies: dico Phy-
lice, quia geometrice sciri nequit; II
enim altumatur duorum locorum dif.
ferentia in lacicudine, e cognolca-
tur Phylice inceriecta dictantia, haud
dubie rorius circuli maioris habebi.
cur peripheria: sic enim praedicta
differentia rnius gradus; litque di-
Santia inceriecta 60. millia passuum
geometricorum, qualis reverd ett.
quancum Phylice cognoci potest,
certe cum periphaeria 360. orad. Con-
cineat, de quilibet gradus 60. millia
paltuum
PROP. CXCIY