# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0202
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0202?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 160, page id 779785770:0202
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=202
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000202.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
# Lines: 90 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

PARSICELRACTAIIS.
PROP. CCXVIII.
Aqua tantulum forte dilatari po-
rest: dilatscio, seu censio compressio-
ni opponitur, ve constat ex tr. L. de
Stat. corp. L. 2. Quod aurem aqua ran-
culum cendi ac dilatari Forrc PotTE,
probari pocest, ex duobus praelertim
experimentis, de quibus antiquiores
Philolophi nihil penicus habent:
primum est, quod laepe probanimus
in Actula, vel siptone, cuius altera
extremitas probe obstruitur, rbi em
boli extrema basis intrula aquae su-
perticiem actinsie; Ei enim adhibica
vi, educatur embolus. certe cum va-
enum non detur, aliquod corpus di-
latari canculum ac cendi necelse elt,
sed profecto non aliud, quam iptam
aquam, (cilicet, secundum partes hu-
moris; quia parcesignis admixti di-
latari non postunt: alterum experi-
mencum iam vulsare est, mercuris
Scilicet, per Actulam vicream delcen-
denris, de quo iam (ape actum est,
Ccilicet in Metaph. append. L. cum
tract. F. Physic. lib. 2. cum demum in
dialosis Phylicis, dialos. 4. Sed prote-
eto inde non enincitur, aquam di-
lacari: quia r. tancula dilatatio, qua
vt dixi, educto embolo. percipitur,
non Ac in. partibus humoris, led in
partibus vel ignis, vel pocius aeris
admixti; vnde in aqua pura, id HOn
accideret: 2. illa maceria dilatata,
quae post delcenlum mercurii, supre-
mam Actula PATtCM OCCUPAE, nOn
est humor ve alias credere visus lum,
sedpurus aër, de quo in dictis diz-
108is.
ACulcum vliginis aquae nostrae ad-
mixrum est: haec aurem vliso ab.
2GnCClE; hempe rliso aga cena
nec enim care eCtaLiUS, in aquX
ab C vere ploductus, alium inma-
nu produere, al calor eductus per
collectionem Ccilicet partium ignis,
qua aqua insune, vnde si aqua pura
esset, nec vilusionis admixtus, quan-
cummis incalelceret, diuqueigni ad.
moneretur, nunquam camen calida
Centirecur: hinc aqua Calla calida
magis caletacit, quia lali multa par-
tes ignis insunt; idem dico de pin-
suibus luccis, verbi gratia de oleo,
licet aqua ipsa rarius sic; hoc autem
accidic, quia mulcum ignem pinguis
succus haber, cuis partes deinde
collectae maiorem haud dubie calo
rem producunt.
set cta cte faluo la
est ratio perlpicuiratis corporuM, ve
demonstraui tract. I. de stat. corp. l. 5.
neque hic reveto: dixi partes con-
CIgHAS, NCC CMI PATTCS AGUD PUIX
aliam ruionem haberenes. quippe
rnio continnatiua, ve vocanC, est
tantum ali implicatione, seu plexu
Hlamentorum, quibus aqua pura ca-
reret: quia nullus ignis admixtus es-
set, qui praedicta tilamina submini-
Arac: hinc aqua pura videri non pol-
set: quiz colore careret; dicic enim
color. extra corpus lucidum calem
Gradum opaci et diaphani, sed aqua
purx nihil opaci admixtum ellet
hinc quantumnis altissima _E pro-
fundisima estet, ad tundum vlque
vilue
16
ciracis dicie, ee renacitas hlaminum
plexum; haec demum hlamina ab
igne esse constat; Tlinc ratione prae-
dicca vliginis, aeseta lencitur calida,
CLLX
ROP
aqua pura maxime perspiena es.
esem homogenea, ve patet; sed haec
PROP.
CC XIZ.