# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0211
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0211?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 169, page id 779785770:0211
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=211
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000211.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
# Lines: 92 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

LIB. II. DE ELEMENTIS.
det; quia illa porelo aquae, quxe at.
tollitur, adaequat vim, scu nilum po-
centia morricis, sed eadem porrio
aquae, arctioris canaliculi longius
Ccomentum occupat, quam laxioris,
re patet ex terminis, a rationi expe
rimentum optimé conoruit: adde
quod non modo exlindrus aëris, qui
Foramini, seu basi B incubat, mo-
tum hunc prohibet, sed eriam OM-
nis alius qui per lincas rectas, in ali-
quod punctum basis B, Cine perpen-
diculares sine, sive obliquae agere,
vel quidlibet impecus imprimere po-
reltiatqui quo canalis angustior est,
angulus acurior est, servata eadem
Crudine, igitur minor est repuonan-
tis, seu renitentis aeris portio, maior,
vero li canalis amplior sic.
72. Seruata eadem canaliculi
apertura, si canaliculus altior, de lon-
gior sic aqua alcius tanculuin fOrte
alcendie; ratio etiam patet; quia (1
logior est canaliculus, acurior est an-
sulus coni aeris, in quodlibet ba(iS B
punctum, per lineam rectam agenris,
hine aeris renicentis minor est con-
trarius nilus, aduersiis balim B: dixi
canculum e fere insensibiliter, quan-
do legmentum vacuum camaliculi
paulo altius est; nempe CatuamuS,
nullum esse nilum aeris inerinseci
contranicentis in superficiem aquae
F, CEque alticudo agux B F, quam
attollic vis aeris extrinseci compress,
siE autem angulus coni, cuius ba(IS
se apertura canaliculi A, ∞ altitu-
do F A, rnius gradus, verbi graria,
erie nilus aeris contranitentis, ad ni-
Tumaeris extrinleci vt 1. 2d 180. 191-
tur decrahetur eantum alcitudini BF,
eo id elt, quidpiam insenlibile; 2(-
lume alticudine duplaim A F, exit an-
gulus 30. detrahatur cidem BF, 6
bilia: sed de hoc tule in 2. dialos.
parte.
23. Flinc Palumatur canalieu.
lus eiuldem aperrurx, aequalis se-
omento alterius, quod inerula aqua
OccupabaE, ad eius (MIIIEAECM NOn
perveniet, rbi simili modo immer-
getur, verbi oraria, sit canaliculus
lus AB, immerus, aqua asPuroac in
E, hE canaliculus S F eiuldem dia-
metri, vel aperturxe, aequalis legmen-
toBF, certe aqua non ascendie in
5, led intra, verbi graria, in Y; C
A allumatur X Y, aequalis legmen-
coT V, non alcender in Y, sed in
L atque ita deinceps minus alcen-
dic, quo brevior canaliculus alturri
cur, ita venunquam per supremum
canaliculi foramen eAfluat; ratio cst,
quia non modo aeris rententis ey-
lindrus supremo foramini S verbi
gratia, incumbie, cuius vi repellieur
aqua rerum etiam tocum hemilphae-
rium, re patet; ee quo propins aquae
alturgentis superticies ad balim S
accedir, maior est praedicti aeris re-
Sistentia, ve patet; cum aer resistens
intra maiorem coni angulum conti-
neatur, ve patet ex geometria; quare
hic vlera non haerco.
+4. Flinc excila spes soluendi
Famoli problematis de inou perpe-
tuo, quae ex praedicto experimento
afulgere videbatur; si enim per ca-
naliculum B A, aqua in F altursebac,
certe quis starim non inferret, alsum-
pro canaliculo X V, minore legmen-
BF, Fore, VE aqua CrAIPCTCF ex FO-
ramine Y, atque adeo cum ad idem
vas rediret, perpetuo Auxu, inde per-
pecuum mocum nalci; sed profecto
secus cuenit; nempe nunquam aqua
ad lupremu canaliculi foramen per-
venie, quantumuis brenissimus ca-
naiculo atitentne. nde antequam
res igitur, ilta reducta est ad insensi.
OM. L L L