# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0212 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0212?run=74 # Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4) # Folio 170, page id 779785770:0212 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=212 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000212.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine # Lines: 91 recognised, mean confidence 0.92 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. PHESTCE TRACTATVS V. ex probato expetimento alignid con- eludatur, debet prius ad lua rera principia reduci, haberique debee omnium experimentorum complen xioionde certe peccare nonnulli visi fune, qui praedictum effectum gcaui- tanci aëri tribuere roluerune. 75. Si canaliculus altius immer- saeur, ad eandem alcitudinem aqua alcendie, v. gr. sic superticies aquae CD, SE conaliculus IE FI, requalis omnino; de similis canaliculo A B; aqua alturgic rancum in L, estque LL. Ccomencum minus Ceoento BF; experimentum cerrum elc, ratio vero ex iactis principiis manifesta, nOI quod maioi agua copia movenda lic; cum enim illa descendae, cerre actione communi cum iplo aeris prementis nilu, ad eam actionem concurrie, qua actollitur aqua in L, nempe accollirur aqua in L, per leg- mencum FII, ab ipla aqua geanican- ce; isicur si ranculum nilus addatur, 2b aere (cilicet compresso, actolletme in L; igicur alia ratio quaerenda cAt, et ex eo perenda, quod aei premens cudinum aguae afturgentis sub sensum maiorem rim exerat in Cuperticiem agux L, quam in superticiem F, ve Datet ex n. 12. _ vero E rationem inae qualis huius alcicudinis, ad quam 2qua alluroir, à maioce mole aguee movenda duceres, certe Fateri debe- non cadit. res minimam illam vim aeris com Presi lufficere, ad maximam agux vim mouendam, quod ablurdum elt; igieur non minus à Phylico curan- dum est, ne per Falla principia, certa demonstrare contendat experimen. ea, quam ne Fallis experimenris, cet- ca principia comprobare nitacui; verum in re Phylica periculolins sIE vix detinies. Si camen legmencum canaliculi racuum sic parlo altius, relupra dictum est, differentia alci- 26. Si canaliculus immertus in- clinetui, maius iltius segmencum al- Turgens aqua occupat, v. gr. siE AC Fi8. 5 Superticies aguxe, sic B C canalicu- lus perpendicularis, sic B D alticudo 29uX, sic B F inclinatus, aequalis BE; ducatur D F;haud dubie, nisi maior eslet renicentis aëris relisten. tia, per Foramen F, quam pet FOra- men C7, aqua per canaliculum incli- nacum alsurserer in F, led quia prae- dicta illa relistentia maior elt, cu mi- nus distet P, ab F, quam C, d D, non allursit aqua in C, Ped in L, V. 8. Bépe ilia vis, qua in perpendiculo lustine. bicpondus reBD, in inclinata BHI Cuctinebir pondus, veBF, quod rories demonttianimus, praelerrim tract. de motu, lib. 5. Ei camen canaliculus in- clinacus B EL liclongior, ila ve F II EE aequalis segeno D CF, TUNC aqua asturget in F, imo paulo altius, AB E CIE MaIOE D G, VE PateE ex dictis: porro nunquam aqua ita per inclinatum alTUTSCE, VE Per extrC. mum Foramen efluere possit; unde ex hoc etia CapiTe IOTS perpe- tuus haberi non pocelt. 17. Si canaliculus (IE INCUIUS de TETOLEMS, VEVOCAHE, nunquaM Ia- ien propterca per alierum Foramen aqua effluet: sic superticies aquae A B, Sic canaliculus erectus SHI; de Fis. 6. allurgat agna in C; lit retortusF IL, licet aqua non Cctat in I, led perue niac iI K, non tamen efuet per fo. ramen L, quia Ccilicee per Foramen L praevalet renicentis aëris relsten. tia, veiam supra dictum est; nec est quod eredas, aquam contentam leg- ento TK, propria gravicare del- centuram, quia non pocest descen- dere, ac efflucie, rilt aquam qup