# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0214
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0214?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 72, page id 779785770:0214
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=214
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000214.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
# Lines: 92 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

PAXSTCE PRACTATVSV.
dat, quam prius essee, compenlatio
Aeri videtur: 6. Si aqua Inera C2Ma-
liculum maiorem, ex quominor edu.
ctus est, aturgar in MN, d deinde
minor immitratur, ve prius dictum
est, aCcendet supra M N, per maio-
rem; cum quia minor locum occu.
Pat, e aquam per latera Curtum ex-
crudir; cum quia minor est vis reni-
centis aëris, immisso minori canali-
culo 7. Si minor profundius immer-
saeur, licque basis maioris dupla b2-
lisminoris, heri porest, rt aqua lu-
pra Cupremum foramen minoris al-
Turg2E, V. Br. Sic minor M O, feri
pocelt, ve aqua allurgat in L R, est
enim nilus communis supra MI N,
premencis aeris, cuius ri, seu prel-
sione, aqua accollicur. 8. Si balIs
maioris (ic maior dupla, idque noca-
bilicer, heri porest re altius alcendat
PET WIOTEI, QuaIN PET YACuITaTeM,
maioris, haec enim maius spatium
continet. 9. Pari modo li balis ma-
ioris lic minor dupla, altius quidem
per racuicarem maioris alcendit,
quam per minorem; 10. Hlinc vbi
minoris connexum cum maioris cd-
uo coniungitur, aqua ctarim incer-
cepra alcendir, et quali glurine,
quodam, rnum cum alio consluci-
nat; ex his reliqua, quae cum gemi-
no canali, verimque peruio, lucce
dunt, Facile colliges.
20. Vbi canaliculus humecta-
cus tuir, ac deinde exliccatus, licet
tantulum immergatur, aqua non al-
Curgie lalcem xque facile, tum quia
aquae, quantumis modica, cauitaris
vieri alperitas reluctatur; aqua in-
quam; cui mulca vligo admixta est:
illa autem alpericas ex eo procedie,
quod dum humor, quo luperticies
rieri priusmaduit, exliccatur, auo-
lroce scilicer talicu, mulix parces
concrelcane in endem luperticie, vn.
de asperitas; adde quod innumera
Fere Flamina canitarem canaliculi
occupane, ac rete insensibile conte.
xune, quodaquae rehictir: Hlinc hu-
mectari debet, quia humor lupert.
ciem alperam complanat, illumque
Elaminum plexum dissoluit; rnde
poltea aqua per canaliculum alsur.
sic: obleruabis tamen si aliquid hu-
moris lupremum canaliculum ob.
Aruat. praedictum efectum non le-
qui, nempe ille humor aera ilter.
cludir, ac proinde agux alturgenri
locum non cedic; igitur dislari de
bec humorille, qui canaliculum ob.
Cruic, idque ore, ducto scilicet an-
helitu, non emilso, ducto enim hu-
imor exugicur, emillo reio quan.
tumuis valido Aacu, cum halitus ex
pulmonibus emissus mulea fuligine
constet, ee lxc mulca tilaminum vi.
meacum impedie porius, quam ex-
purget.
21. Mulea Cune capiea, quorum
ratione, humor per canaliculum i.
tius alsurgic: Primum est longicudo,
vel breviras canaliculi, nam inlon-
siore paulo forte aleius allurgic: Se
cundum est crassicudo ciuldem vel
lubcilitas; quo enim arctior est, d
subcilior, alcius quoque alturgir:
Terrium est magis vel minus alia
immertio, quo enim minor est, ila
ve luperticiem aquae tantum tangas
altius etiam alcendie: Ouarrum,
presi aeris maior libertas, ve scilicet
intra corum hemisphaerium aquam
per Foramen canaliculi Curlum attol.
lac: Ouintum, maior rel minorae.
ris ambientis compressio, quae certe
maior est, cum maior haliuum vis
aeri admixta est: Sextum, est diver-
licas liguoris altursentis; humor pu-
rus alsius alcendit, quia faciliis
Tubit,