# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0217
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0217?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 175, page id 779785770:0217
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=217
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000217.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
# Lines: 92 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

L. TB. IT. DEPLEMENEIS
aEcendic, quam maior, quia cum mi--
nor minus spatii occupet, aqua der
Ecendens cirius illud decurrie, nempe
cerditas motus hruius ex eo procedie,
quod per plures spiras aqua; delcen-
dac; acqui in maiore spatio, vel cy.
lindri lcgmento, ab aëre occupato,
plures spira decurri debene, in mi-
nore reio, pauciores, isitur non mi-
tum est, si parua porcio aeris velo-
eius Curlum extrudatur, quam ia
iOr.
OuxreS, Cur tam lentè aerIM PrX-
Faro: cy lindro cauo curlum extruda-
tur, quia cum parum agux descen.
dat, per cauitatem cylindri, ad in-
star Ccilicet tenuissimae superticiei
modicum eriam cxlindri leomentum
Trb aëre qui excruditur oc cup aci tinC
parum etiam artollie praedictum ae-
ra, quem lane in tancum acrollic, vel
eleuae, in quancum illi sele lubmit-
tit; isicur inde senlim actolli, vel al-
Curgere necesse eA; _ vetO EOFOCO
rempore, aer Cursum alcendie, quo
aqua ex eodem vale cylindrico
erumperet, si Foramen iuxta fundum
valis ellet, cuius capacitas Totam
illam, vicrum intet et aera cauita-
cemm, acaequaret, per quam aqua
descendit, ve se le aeri lubmiteat.
Ouaeres, cur ergo aqua illa per
spiras descendit.
Respondeo, quia hoc modota-
cilius descendie, cum minori scilicet
rehittentia, quia inicio, ubi primum
aer alcondic, ita sen lim ab 2u2 Foi-
natur, in spiras cunte, aeque Arin-
gence, ae lelemolliter, vicrum inter
daera, inlinvante, sic cuneus per
plana inclinaca lele inlinume, ac me-
lius subit nempe rectum mocum aci
excipiens impediret. Sic funiculis
corpora Arinsi solent lic vinum dum
poc intundibulum in dolium infup-
dicur, ve aeri exicum peaebeat, hOc.
modo spiracim subit; de omni liquo-
re, dum per cylindricam cauitatem
Auic, idem pronlus dicendum esc: ex
his habes nonam porenciam mectra-
nicam, qua scilicet in eo polica est,
quod ex moru reloci cardus conle
Guatur.
Ouxeres, verum rer extrudata
Cuxsium motu accelerato:
Relpondeo, non videri reccelera
cum, si tantum oculus adhibeatut;
E reio vacio consylatur, cerrum est
aquam eodem modo deortu exr.
di per cauicaren illam interceptam
vierum inter d rerz, 4u0 per fo12
men obliquum ciuldem capacitatis
extruderetur à pondere scilicer aqua
incubontis, non quidem corius, sed
illius, quae secundum coram altitu-
dinem relponder tum foramini, cum
Camati inTerCePE, e cum ponduS
aquae rel alcicudo concinne minuan.
cur, vis quoque excruliua minuieur.
sed profecto nonnihil prioris impe
cus qui aëri imprestus eA cum rena
neae, decrescenrem illam vim com-
penlare videtur; isieur motus ille
aequabilis est, e ratio cum Censu
consentit.
Dices, esse acceleratum, ( FOtI
priori impetui nonus accedat.
Respondeo, aliquid destruipro.
peer relistentiam aquae luperincum-
bentis, unde aeris ille mocus non ia-
cui similis est, sed elevationi conti-
nux, qua rerbi graria, laxum, (cu
pondus actolio; quod aurem aliquid
remaneat ex eo evincitur, quod
iplam aquam sub finem alcensus
cantulum aecollat, et quasi disper-
3at.
continue reenale ctutu, qula
continue minuitur ris extrulma, id
Dices aqua acortum aGa
et