# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0219 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0219?run=74 # Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4) # Folio 177, page id 779785770:0219 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=219 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000219.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine # Lines: 93 recognised, mean confidence 0.92 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. L IB. II. DE ELEMENTES. ionis, quem nuerie; alterum, tinOE granitas: certium denique liquatio igitur roi aqua sensibiliter incalel. cic, cera satim mollelcit, rarescitque humor in poris, cuius maxima pars, propter pororum angultias Foras erumpie, remanente tantum in poris rarissimo halieu; igitur, quid mi- rum, ( pila lenior inde reddatur, at- que adeo Curlum alcendat, de emer- 8ac, quid quaelo etarius: quid re- TiUS 3 3. Si pilula praedicta, in calida cui innatat; relinquatur, vbi Ean- dem pristino frigori rectituitur aquas Pilula reddita gravior deorlum im- meroitur; hic nouam difcultatem fentis: nam pila non videtur reddi oranior, quam ance ester, cum sci- licet cidem frigidae innatabat, nec aqua lenior reddica est, ve patet, imo pocius granior, cum muleae igiis particulae auolarine; igitur cur qua- (o pilula immergitur, cum tamen Prius innataret: haec difficultas non maiore negotio, quam prior ad lua principia Phylica reducitur: nempe noui frigoris accectione, multum condensatur rarior halitus, qui po- 105 pilula occupat, ve lupia dictum est; hinc mulcum contrahitur, igitur ad vacuum fugiendum, humor am- biens exugitur, quid mirum, si vel in de pilula gravior euadac, prius enim cum frigidae innatabat, tantam hu- moris copiam in poris non habebat. 4. Elinc E eadem pilula, qua calidae innatat, rbi emer(II, ex aqua educatur, de in libero aëre, donee priori frigori rectituta c, indurelcat, eunc demum frigidae immergatur, il- la furdum vasis non petie, sed frioi- dae innatat; ratio in prompru est; nempe halicus rarior denlatus est quidem, trigoris aCceNIOnE, aEquE Tom. LFF aded sele contrarie, sed profecto meturacui, ambientem aéra, non vero aquam introrlum adduric; ioi tur quid mirum, (i pila illa levior se, acque innacet; E camen in trigida indurnisset humor, aeris loco, addu- ctus fuillet, qui cerre non parvam gravicatis accelonem Fecisset, ve lu- pra dictum est: obseruabis autem perinde esse, sive suppolica lucerna, Line Coli appolicâ aqua, incalescat. 5. Si pilula in aére libero reli- Eta, eomodo, quo lupra dictum est n. 4. digitis vel manu prematur, ve Aeri lolet, inter veramque volam, in orbes, in orros acta, sic enim probe tornatur, e in Frigidam iImIIETaTuE. deorlum ic, ratio est; quia per illam prestionem mulcum aëris poris inclu- exprimitur; unde pila gravior etti- citur, cum lub minore mole idem pondus retincat, igirur deorlum fri- sida immertam ire necesse est. 6. Si pilula Frigida immerta, in- era cannam innatet, ca camen lege ee tanculo levior sc modo aliquid aeris supra Cuperticiem aquae, in can- Ba extCE, AI OrC AdINOEO CAHHRE, PEX- dictum aera cum auhelita forticer addueas; illico pilula descendere in- cipic, rbi camen canna subducitue oris Corsum stacim redic, ratio est, quia ris illa adduci anhelitus aera dilatat, ac proinde iplam aquam cantulum atcollit, vnde haec lenior reddicur; igi- cur pilula, quae craniori innatabat, Sub leniorem descendere incipit, sed omissa Rarim aeris adductione, pila Curlum ad priorem locum redic; dixi aquam leviorem reddi, non quod aqua cendatur, racione partium aquee led alterius materia admixtae, rario- ne cuius, retanculum comprimi, ita ex canculum dilatari porett. 7. Dilula quae calidx irnacac. e0 denmaX AE