# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0225
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0225?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 183, page id 779785770:0225
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=225
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000225.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
# Lines: 89 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

L.IB. II. DE CLEMENTIS.
CCXLY.
Aer dilarari potest: patet expe-
rientia; Ei enim embolum ex sipho-
nevacuo, e ab altera extremitate
probe obstructo educere concris,
relistenciam quidem sentis; illum ra-
men educis, quod certe line tentio-
ne, vel dilatatione heri nequit.
Fiinc porens arsumentum dedu-
co; contraillos, qui volune, nelcio
quam materiam ex siptione extru-
dis idque per poros valis, cum ineru-
Co embolo comprimitur aer: nempe
S hoc eslet, vbi deinde embolus edu-
citur, eadem Facilicate, per coldem
poros, eadem lubtilis materia edu-
ceretur; sic enim eaden Facilitate
per liptionem ab altera extremita-
te aperrum adducitur, de excrudieur
aqua reconstat.
Simile aroumentum hc contra il-
los, qui nelcio quae racuola ad Cx-
plicandam compressionem, de ten.
sionem inducunt; volune enim dum
corpus, verbi gratia, aer, com-
primitur, vacuitates, qua priis
inerane, impleri, eo fere modo, quo
sponsia contrahitur; vbi vero di-
latatur corpus, maiora vacua, in-
ter atomos, relinqui; led profecto
cum bona ridentis Democrici, eiul-
que sectatorum venia, hoc ridicu.
lum est; quis enim dicat in aère
nottro vix vigelimam esse substan-
tixe portionem, d reliqua vacua in2-
nere; sed hoc omitto, ve ad prae-
facum argumencum veniam: nam
aer, V. or. eadem Facilitate racua
admitteret, per rensionem, qua il-
la implet per comprectionem; igitur
aer eadem Facilicate comprimere.
cur, et dilararecur; led de his inm
alios dixi.
PROP. CCAL
Aer grauis est: hoc mulriplici
probatur experimento: primo enim
E aera comprimis inera vas, ponde-
ris accestionem lenties; eroo s crel-
cit pondus, cum aet tantum addatie.
corpus grave elle oportet: deinde dex
Turlum Rammx halitum exerudie.
quod certe non faceret, nili granis
esset: praeterea aer quidem rarus est.
Pedionis e mulei halieus aererario-
res lune; igieur granior est ex iactis
Cupra principiis, ex quibus cerre
nullus halitus alcenderet, nisi aex
Gravior esset; imo haec expressa
mens est Aristorelis, quem iam alias
Cuper hrac re citaui: e vers haec
aeris gravitas multiplicem tinem, et
rlum habee: primo enim, ve rarel
centes halitus surlum alcendant a
corpore graniore, hoc est ab aere
superincumbente ed extiudi debents
ve luo loco demonstratum est: dein-
de haec oranicas ad compressionem
intimae regionis plurimum contere,
haec autem compressio eam mirabi-
les effectus parie, de quibus iam lus
pra; adde si vis ventos, d maris
aectum, de quibus infra; verumque
enim effectum aeris gravicati, vel
comprestioni; vel verique cract. (e-
quenci cribuemus.
Dices, ( aer granis eset, Cexte prO
rata immergeretur in aquam, cum
enim iuxta doctrinam granium de
innatantium, eadem st ratio portion
num corporis innatantis, quarii altera
immer(2 Cl, oltera verd supra superA-
ciem aquxe extat, que est grauiratum,
v. 8. E corporis innatantis grauicas sIE
subdupla granitaris aqua, portio im-
merla est lubdupla torius; igitur poli-
to quod gravitas aeris sr ad gravita-
rem aquae in cacione lubmillecupta
C