# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0318
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0318?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 276, page id 779785770:0318
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=318
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000318.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
# Lines: 91 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

PHZSTCA TR ACTATVS VI.
haec nonnunquam in terra motibus duobus modis: Peimo, quatenus (ua
eveniste, certis experimenris com-
probacum est.
F2. FTalicus rareFactus in Cauer-
nis probe obstructis, ex aqua scili-
cet calida, vel alio lucco ascendens,
ica comprimi porest, intra illas an-
gultias, reterrae motum sumili modo
efficiar; nec est quod aliquis neget
tantam vim inesse hralicui com
presso, cum tanculum aeris Cuma
vi compressi crassisima etiam vala
confringat; non camen dico om-
nem cerra mocum praedictis mo-
caloris vi, vel aquam raretacie,
dis heri, ve constabit ex dicendis
inti2.
F3. Vencus aliquando non pa-
rum contert adcerrae mocum, in lub.
cerraneas specus intrulus, non qui-
dem quod imperum augcac, nec
enim Aancis venti tanta vis est, cum
vix aliquando intirmos caminos dis-
iiciat, idque cum maximo impetu
vel ex ipla, ate suclo; tullum
CduCIe, IUZCa nIM. LL.  LL. SCCH.
do, quatenus noua materia ignem
concipie, maioré (que nucrie Aam-
graltatur: sed quod protundioribus
marum globos, seu vortices; nempe
meatibus, ignibus lubterraneis aF-
inde maxima vis iorus ec impetus:
analogiam habes in cormentis belli-
Aacus, eoldem magis ac imasis aC-
cis, e lubterraneis cuniculis: ITine
cendat, vnde vei halicus maios co-
ve plurimum ex aliquo regionis il
lius tractu Rammas rerra euomiti sie
pia in luperiorem cauernam, cz aqua
Scilicet calida alcendie, inde maioe
vis raretactionis d compressionis,
ac denique terrae motus, vel plus
Aena in Sicilia, Vcluuius, in agrO
Neapolitano; adde intulas Vulcani,
materix accenla in Aammam abiE,
Crcladas, Azores, d alias palsum;
quae angulciarum impatiens, dinn
crumpere nititur, Cuos carceres (UC-
vis Aammx accensae cum tam cito
cucir; igicur ex his vides ventorum
vim aliquid. Calcem mediate, ve
ainne, ad cerea motum conterre;
nempe lub illocerra cractu, magua
quod tamen quomodo ACrCE, nCC
Per cor maandros, linvosolque de
angutOS eaTUS, ad pEXPaEatuM,
Aristoceles explicuie, qui rule illum
cerrae morum, quo Helice de Buris
apertumque Epiraculum peruenire
non possit; quid mirum; li terram
duae in Peloponelo civieates ablor-
DEx lune à Borea excitacum fuille,
nec alii post illum dixerune.
valide succuriat, sic cormentum bel.
licum rehementer concuritur, dum
explodicur.
24. Tgnis subcerianeus praedi-
eti mocus caula, elle porest, idque
25. Praeter ignes Cubterraneos,
qui in protundillimis illis specubus
Ctabulantur, alia ctiammun caule
cerrae motus assignari potest; nec
enim lub omni cerrae tractu ignis
Subcerrancus ardet; licet omnis ter-
ea tractus pradictis moribus luceu-
tiacurs, hic quidem, rarius, illic fre-
quenrius, de quo intra: itaque du.
bium non est, quin ciera ignis sub.
terranei operam, halitus ex protun.
dis cerrae vilceribus cduct possie;
nempe mixtis omnibus ignis inest,
ve iam tocies dixi, etiam ipli aquae,
igicur perenne corporum prottunium
Facie; lic aquae, hyeme praelertim,
Fumane, ime pnteales incalelCune, VE
dictum es in tract. 4. de stat. corp.
lib. 2. P. 4F. num. 4. igicur cum hali-
tus in cauernis illis colligatur, eo fe-
re modo, quo in aere noltro, rattissi.
Na