# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0326
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0326?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 284, page id 779785770:0326
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=326
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000326.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
# Lines: 90 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

PIEZSICE TRACTAEVSVI.
ditur: POrro terrae motus non modo
dies integros, vel menles, verim
etiam annos durarune: denique quod
Spectat ad certium, aliquando maior
terrae tractus, aliquando IINOE FrC-
inic; pro quo nulla clt etiam certa
regulainam vel pro maiore, vel mi-
nore parcium temitare, e nexu, vel
Pro cauerna sicu, rastitate ac inx qua-
li crassicudine, promaiore, vel mi-
nore ciuldem alcicudine, diver (I quo-
que e inaqualesterraru eractus COn-
cremilcune; nempe (i arctior est par-
Eium IrexUS, maIOY traCtUS aCTCTIR
moles actollitur; si cuniculus pio-
fundior lic, maiorem quoque ltra-
gem ac terrarum ruinam Facit; (I Ca-
verna raltior _ amplior est, modo
maceria luppetat, maius CFIaI FCTIX
spacium ribrat; porro in longos ve
plurimum antractus lubrerranci cu-
nicali enne; hinc Jongior, si nOn
lacior plaga concuticur; illud autem
Pocissimum colligo, ex limili mon-
tium cractu, qui cuniculisillis luper-
incumbit; quOta AUTEI FCFEX PaIS
vio concullu moveri postie, quis
dicat; vnum dico, (I In CCNEIO FEI-
ra CaverNa CMet, Patis apla puluere
cormencario in structa, canca eilet vis
halicus accensi, ve toca inde terra
moles, non leviter, nec line ingen-
tibus ruinis quaceretur: quid mirum
ergo (I vel ruo terrae motu tota Fu-
ropa fuerie agicata.
PROPOS. XZIX.
Effectus, qui vuleo terrae moini
eribuisolent, ad suas causas physicas
facile reducuntur.
I. Terrae motu, aediticia COr-
ruune; eario facilis est, quia scilicee
vel Cublidume Fundamenta, vel pa-
rieres à perpendiculo remonentur;
vnde amplius ctare non possunt: vel
Cucculla rehemeei diliciuneur; verum
vero Fornices magis relISTanE, aNII.
mac Plinius, negac vero KCcherman.
nus; sed profecto distinguendum
el E enim terra, quae medio Forni-
ci respondet, ica attollatur, ve gemi-
num hinc inde clinum Faciac, vel ve
vocane alimi dortum, haud dubié
fornix diruitur; cum nullo modore.
Sictat; secus vero si praedicta cerra
Tublidat, cunc enim muri Fornicis
medii ac verumque connectenris A.
bula selc invicem lustinene,
2. Terra tractus aliquando si-
cum mutat, ac dextra linistris, quod
certe Aeri non potest, nili maxima
vis halitus ica cerram aerollat, ve
eam, vbi in aëre lulpenla est, inelu-
lus halieus antequam recidar, in oy.
rum convertat, analogiam habes in
foliis buxi, quae ab halicu inclulo,
vbi calorem sentit, in grrum agun.
tur; quod Eaepe nugantibus pueris
ludum Facie.
3. Fecta aliquando acietare vi-
dentur; quod ideo AE, quia duo ca-
niculi eildem lubiacene, vel pociis
duplicis fornicis, quali commissu.
ram, interiecta via Facere videtur;
cum enim circa illam duo plana,
quali circa axem aetollaneur, quid
mirum (i recta arietane; idem eciam
montes Faciune; sed terribiliore con-
Rictu; quidquid enim interiacet
milerrime opprimitur.
4. Perra non raro sublidie, ac
MOnteS _ CIVIEaEOS VOTAE, tum dein-
de clauditur; racio est, quia interio-
re tractu exelo, ea est capaciras, qua
inonceseriam, exesis scilicet funda-
mencis, corruences excipiat; claudin
tur autem vorago illa, quia tractus
cerrae circumambiens ab omni parte
per decliue ruit, ac proinde voragi
net