# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0364
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0364?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 322, page id 779785770:0364
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=364
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000364.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
# Lines: 91 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

2. L
PAZSTCA TRACTATES VI.
aec gravitans anouebit; hinc cylin-
drus aëris, aqua impolicuS, PIO rata
immerseretur, ca Scilicet aquae POF.
tiong extrula, qua torius cxlindei
Pondusadaquat; cuncta haec ex lo-
cocitato perspicua lunt.
2. Aei cerragueum globuin om-
ni ex parce ambit; (ic eciam Lunam
ambit, et alios globos cocales, per
P. 2T9. Cs 259. de his plura tract. 4.
cum de corpore caelelti, hic caneum
suppono, quae tamen adhuc à ne
dicerentur, ciera hanc marini aectus
quaectionem.
3. Rec versiis centrum globi
cerraquei gravicat, s enim granis olt,
cerre omnis grauitatio aliquod cen-
Eium respicie; immo cum ctia ex
corpore lunari, aliqui halicus, vi calo-
ris cducantur, quod modo suppono,
illi certe educi non possene, nisi à
medii granicate Turlum, hoc est Pro-
cul a globo extruderentur; de vero
hxc omnis medii communis lex cl,
ve vel leuiora Curlum exerudat, vel
Gravioribus cedac, e ab iis surlum
exerudatur; ieaque aec grauicar, cum
versus terram, ille scilicet, qui FerTa
propior est, tum versus Lunam, ille,
qui ad Lunam propius accedie; quip.
De omnis slobus cocalis singulare
cenerum est; non quidem rniverlis
Sed grauicationis; centrum enim rni
verli illud est, circa quod orbicae
calestes cunt.
4. Aer denlior sravior es, hinc
hyeme gravior est, d densior; ille
quoque aer sravior elt, cui muleus
humior admixtus est; COntra verO
lenior, cui muleus ignis; hac ita
5. Aer in Cuperhciem terrae, ver
aguxe grauitat inaequalirer; nam tori
perspicua Cunt. ve nihil clarius esse
Dollic; veenim Calis particulae aquis,
superticiei, secundum camdem alti-
cudinem non incum bIE, VE PaTCE ex
dictis; nempe lonse humilior ille
vel humori admixtae, humorem gra-
viorem efficiuur, ita e aeri admixtus
humor graniratem conciliat.
aeristractus est, qui Lunam inter ec
terram inceriacet; hinc nitum gra-
vicationis inx qualem essenecelle et,
acque aded illius effectum, hoc est
Prestsionem superticiei aquae; vnde
reuera aquarum cumor ee cleuatio
conlequitur.
6. Ellae gravitarionis sphaerce di.
verlo modo le conringune, prodi-
verso globorum cocalium lieu, de
aspectu; porro idem globus, si cum
duobus aliis comparecur, diverlas
huiulmodi sphaeras habere porest,
cum Ccilicet inaqualiter ab vero-
que dictet; nempe semidiltantias
Peu minima menlura, ve lupra voca.
vi, est seper lemidiameter, vel radius
Sphara gravitationis; led haec ex di-
cendis intra melius intelligentur.
PROPOS. ZZ ZII.
Luna non est proprie causa cur
mare intumescat: caulam opriime
distingo ab occasione; nam cauld
proprie dicta, vel efectum vere pro-
ducie, aut lalrem illua, vude lequi-
tur; occasio vero non ponic effe-
ctum, led Facie taneum, ve a caula
PONatuE; Itaque cum mare, PermO:
cum intumelcat, vel attollatui, certe
Luna huius motus proprie caula non
eit, quia caula mocus illa tantum
est, qua vel impecum imprimit, vel
id rnde sequitur inpecus; v. gc. calor
raretaciens aliquo modo caula mo-
tus est, quia illud ponit, scilicee ra
retactionem, unde sequitur impetus,
hoc est nilus poteneiae morrieis me-
dix; aequi Lua Deque impetum
aguis