# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0370
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0370?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 328, page id 779785770:0370
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=370
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000370.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 87 lines, status machine
# Lines: 87 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

3ZC
PHZSTCR TRACTAEYS NI.
PROD. ZLVII.
Posira Luna extra S quatorem,
puncta exrra Aequatorem, habent
quidem bis in toto illo Lunae motu,
aquarum elenationem; diurnam ta-
men paulo maiorem nocturna: (IE
enim, v. gr. Luna in tropico Capri-
corni, et alsumatur punctum quod-
libet sciusdem eropici, in globOter-
raqHCO, eE vOCeEur A; iceinque
punctum oppolicum, et vocetur B;
icerque aliud in tropico Cancri op
Policum A ex diainetro, es rocetur
C; e quarcum in eodem eropico
opposicum ex diametro ipsi B, e
VOCETUE D, SiE maxima elenatio in
A; haud dubie erit etiam in C, peF
p. 36. igitur maxima clevatio non
est in B, alioquin estet etiam in D,
atque adeo in quatuor punctis, limul
de lemet, cum in duobus dumeaxat
esse poltic; igitur quando in puncto
A est maxima eleuatio, in puncto B
est quidem aliqua, non tamen ma-
xima; igicur ambxe non lune xqua-
les, igicur diurna est maior nocturna;
Diurnam vocoillam, qua Lunxe rel-
pondet, nempe hic tancum diem lu-
narem considero, hoc est Lunae Cir-
cuitum, qui constat 24. horis, 48.
minntis, ee diem vocare pollum rem-
pusillud, quo Luna Cupra horizon-
cem est, noctem vero illud; quo ai-
cum intra horizoncem decureit.
Dices, huic propolicioni expe-
rientiam repugnare, nempe clenacio
aequalis est, live Luna ii comeri-
diani senicirculo, qui supra hori-
zontem ett, huc in alio, qui intra
CollOcetuI.
Respondeo, rem aliter, ac dictum
est evenire, quia roram slobirerra-
quei supeticiem aquae minimé te-
partem, sed de iis phaenomenis, quae
inodo oblervannis, dicam intra;
nunc enim de iis tancum ag0, quae
acciderent, hi totam globi cerraquei
Super AcIC aquA OCCUPATCE.
PROP. ZLVIeA
In hoc eodem casu, quo Luna sta-
tuitur, moneri in tropico Capricorni,
in iis punctis ejusdem tropiei, non est.
maxima depressio, quae a puncto ma-
ximae elenationis quadrante circuli
distant, hinc inde, hoc est, in sectioni-
bus horizontis sphaerae rectae, contra-
rium accidit, posita Luna in SE qua–
tore, ve supra dictum est.
Probatur autem conclulio, quia
manima depresio est in co circulo,
qui secac Colidum ellypricum bita-
riam aqualiter ad angulos rectos, ve
constat ex dictis, led in hoc calus hie
circulus declinat a polis mundi 23.
Grad. e 30. min. igitur secar quidem
Aquatorem in duas partes aequales,
nOn TamCM ErOPICOS, VE PateE ex
Ceographia; (cd orizon sphaerae re-
Ax lecar tropicos bitariam aequali.
cer; isicur circulus maximae deprel.
sionis, in iildem punctis, tropicos
non secat; isitur puncta maximae
deprecsionis à puncto maximae ele-
vacionis quadrance circuli non di.
Sant; hinc a princtomaximae eleua-
tionis IMaiOE est arCuS ad punctum
maximae deprectionis, quam ab hoc
ad punctum alterius cleuationis.
PROFOd. LLL L2.
Dici potest in hoc casu, quanam
sit elenationis e depressionis ratio,
in circulo Cancri: maxima elevatio
est in eropico Capricorni, cum Lu-
gun, sed cancum minorem illius un est in diou meridiani, luvra
DFiZOI