# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0372
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0372?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 230, page id 779785770:0372
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=372
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000372.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
# Lines: 88 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

PHZSTCA YRACTAEVSVI.
eore non lune, led habene laciendi-
nem al quam, vel est Borealis, vel
Australis; si Borealis, iis qui lune in-
ter  quatorem d tropicum Caneri,
mare incumelcere incipit, anrequam
oriatur Luna, quam lupponOIn CIO-
vico Cancri.
Tremque aliquanto pos quam oc-
cidit, propter racionem iam allatam,
iis vero, qui lune incer cropicum
Cancri de polum arcticur, v. Gr. in
Zona temperata Borenli lecus acci-
dic; nam mare illis incivie elenari
alignaneo poltgnam Luna orta est,
et deinde ancequam occidat, quia
Ecilicet habenehorizoncem, qui del-
cenaie intra circulum MaZIIIE de-
Preltionis; iis vero qui lacicudinem
Auuiralem habene, cum circulusma-
ximae deprecsionis descendat infia
illorum horizontem, scilicet versis
Boream, illam enim horizontis par-
tem hoc loco accipio, mate allur-
cere incipie, ancequam Lunz oria-
cur, ee aliquaneo pose illius occa-
lum, cuncta haec ex lphaera peripi-
cua lunE: ec vero si coram globi
cerraquei luperticiem aguae regeTCNE,
Facile elet tocam rem aectusimarii
cerris principiis trmare; sed quia
miximam illius parrem non regit,
res alicer procedie, ac diverla omni-
no lum Phaenomena, de quibus iam
locus asendi est; suppono enim
deinceps talem elle globi terraquei
lupertierem, qualis revera elt.
PRO)
Astus maris; qui scilicet in hoc
Heret, per appullum decumanorum
rerum stam est, supponit aguarum
elenationem, vel intumescentiam:
probatur, quia reuera alcius alturgit
Auctuum, aqua primium cum immpetu
alturgeret, cum deinde stacim subli.
aqua, et in ea cleuatione aliquandin
deret: idem prorlus accideret, (i
praedictus aGHRLUMI IOTUS Cx MOI
terrae lequeretur; analosium habes
in vase aqua pleno, ex cuins libia-
tione, hinc inde, aqua alturgic; pra-
terca quomodocumgne hoc hac, liue
per mocum; Cure alio modo, cum ma-
re in poreu muleis aliquando palnis
allurgere videamus, iine ec in alueos
AImiMBM, IaXIIAME aGuE rim ie-
LIAIMDEFC, EE II VASTILTIIMOS FerTaTM
tractus aquam maris excuriere; quis
ainabo est, qui non Caceatur, in iis
lalrem plasis, aquam intumescere,
licet in aliis deprimatur.
PROF 1S. L LL. 1.
Astus maris fieri non porest nist
per morum: quia cum mare allur-
sac, cum deinde versiis liccus excur-
tat, moveri certe necelle est; quid
enim horum Cine moeu concipies;
quamuis enim aqua rarelceree, quod
aligui perperam dixere, cerre rbi ali-
quis liguorrarelcie, ve sele explicet,
acque extendat, moveri debee; aud-
logiam habes in lacte, igni appoli
co, vbi ineuvelcie; unde miror ali-
quem e recencioribus, gnantumuis
doctum, de in re naurica verlarissi-
mum, negauisse camen ascum maris
tieri per motum; sed non exictimo
de omni motu illum loqui; led can-
cum de illo, quo aqua maris ciera
omnem eleuacionem, vel intmet
centiam, a nonnullis in aectu, moveri
dicuntur, live proprer Auminum ap.
Dulli; (ILC COEFX IOCUI, SivC Ven-
torum, Cue syderum; in quo certé
cum eoconnenio; ostendainque in-
monec. seu consiltic; (i enim hoc tra, cum praedictas sentencias retet
. dari
3C