# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0378
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0378?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 336, page id 779785770:0378
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=378
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000378.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
# Lines: 89 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

3
PHZSTCF TRACTATYS VT.
si dic, vides caulam perspicuam miri-
fici eAectus.
PR OPOS. LZ I.
TTinc facilis ratio est, cur astus
sinculis diebus, una fere hora tar-
dius assureat: quia leilicet lingn-
lis dicbus LMMa VnX FerC ROTa, HOC
ClC. 48. minutis, tardiusoritur; vi-
de miror, quonam pacto heri pon
sic, ve aliqui praedictum xeltus
marini efctum, alteri caulae, quam
LuIX, CribVANE, Cum Famen L. U-
na ipla aectum quasi habenis qui-
buldam regere videatur, v. gr. hodie
vbi Luna ex hocizonre emerrebat,
hora lexta ance meridié capit aestus;
craltina dic, eadem hora lexta, mul-
tum adhue ectus signum apparebie,
Ced ingruence hora septima, vbi Lu-
na orietur, quali dato signo, illico
mare accedere, e allurgere incipits
quis ergo amabo, negare audeat,
hunC aectus inocum a Luna etici,
quomodocumque eandem id AaC;
rerum modum Cupra expolui; hinc
etiam beve incelligieur; non modo,
guonam pacto, Luna aectum cHiciae,
IIII eAE CUPTa HOTIIONEeI, VeTIII
etiam quando intra RoriZOncem Clt,
quod aliqui re explicarene, ea dice-
re non prduit, quae risum movent,
etiam iis, qui haec dicumr, non lO-
quor de quibuldam Philolophastris,
quorum contula indoles scientiarum
omnium, praeleerim Macheleos d
Phylica impaciens est ac indocilis,
qui aliquid, eciam hrac in parte, sibi
vendicane, non sine rilu de sibilo,
Sed de iisloquor, qui alicuins nomi-
nis lunc; quorum aliqui Coli, alii
subterraneis ignib. IS, alii FCrEX mO-
ministerio ectum maris cribuerume;
tui, alii inocui cali, alii Ruminum
appullui, alii demum AnselOT
quid porro non dixere, et explica.
rent vim illam, qua Luna intra ho-
rizontem polica, etiam aectum Facie,
Ced de tis imFra, qude Certé ed Faei-
lius refellentur, quo iam certiora
principia iacta sune, ex quibus eorius
rei vericas clucescit.
PRO108. L XTI.
Inlittore Africae, es America eo-
dem tempore maxima elevatio maris
esse non pocest: probatur quia pun-
ctum maxima elenationis est polus
circuli maximae pressionis, led veriul.
que licroris distantia ab oreu ad oc.
calum Facie, ve communis circuliis
maxima pressionis esse non pollic;
Praeterea dum Luna est in eomeri.
diano, cui lubiacet AErieae lirtus, ibi
tunc est maxima elauatio aeltuSs, ve
iam Caepe dictum est; aC TUnC NON
est in meridiano, cui liEEUS Ameri-
ca lubest, nec in lemicirculo oppo.
SEO; IGIEUE LUnC In liETOTE America
non est maxima elenacio; ergo vero.
bique simul non est, quod aliqui
perperam lane dixerune, ve libi ipsi
repionarene; cum enim dixissent in
cipere alccnlum aquarum rbi Luna
ex horizonce emeroie, e candiu
cxelcere, donec ad meridianu loci
de quo est qualtio, perveniat; certe
nec limul oritur verique lictori, nec
simul veriu sque meridianum actingii,
qui lane diverlus est; ergo reinci
pie aectus in Africae lictore, vbi Lu.
12 Oritur, ita incipie licrori America,
dum Luna oritur; sed prius aliquoe
horis, oritur lictori Atrica, quam
Americae; ergO in lIETOrO AFriCA
PriuS InCIPIEXCUS, quam in lictore
AmeriCX; e VE est maxima elena-
tio xctus, rbi Luna attingit meri-
dianur