# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0407
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0407?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 363, page id 779785770:0407
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=407
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000407.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
# Lines: 92 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

L FB. LLl. DE MEXTES TMPERE. AOVEIS.
alterum punctum maximae eleua-
cionis (Cune enim duo poli in (o.
lido ellyprico, de quo Lupra) se-
Spondet cropico Capricorni, ita al-
terum respondet eropico Cancrisigi-
cur ve distantia illius aeltum diurnum
deprimic, ita proximicas huius aestum
nocturnum accollie: haec instantia
difficilis es, de force occalionem de-
dit variis, iilque inter se concrariis
Cencentiis; nempe aliqui dicune, ve
FOurneriuS l. 9. C. 2 F. deLEUI MIMOFEII
esse in Colsticio brumali, quam elti-
vo; licet idem deinde cap. 23. ae lcum
aiorem esse hyeme quam aestate
dicat; Plinius contra, licee Conce-
dat aestus minores ese DrUIa, e
Colsticio, (de Polstirio aestivo loquitur)
vule tamen minores esse Colcticio,
quam bruma; Fromondus concedit
de Colstitio, de bruma negat; nam
hyeme coca, inquie, actus abundation
res lune; vides ni Fallor quancum
inter le haec discrepene; vnde in
hanc sencenciam venio, ve lingula
concilientur, per brumam abloluce
loquendo aeltus maiores esse, quai
per aestacem, ve supea oltentuim est
P. 86. in quo omnes conveniunt; li-
cec enim Plinius aectus per brumam
inanes elle pronnuciarit, l. 2. 6. 97. id
tancum dixit instituta cum aequino
ctiis comparatione; nam cercum est, in
aequinoctiis aectus maiores esse, quam
hyeme; praecerea si comparatio inFer
illos actus, qui per brumam actur-
sune, instieuatur, haud dubie mi-
nores erunt in iplo Polstirio hyberno,
quam vel ante vel post idem Coltti
cium, in hoc quoque omnes conne-
niune; pro plenilunio certum est, et
racio iam supra allaca; pro nouilu-
nio, ae diurno aectu eciam ratio ex-
Polira, illud idem evincie, de no-
Aurno reid instantia, proposito a=
ximum dubium inicie; de verd ne-
Peio an vel inde octendi possie, diur-
num minorem else HOCtUEHO: dC ve-
d hac sencenciarum rarietas me Fa-
eile inducie, ve creda, aliquam
inaequalitatem esse; cgo certe indu-
birancer adstruere non aulim, cum
ego experiri nunquam porverim;
ruum camen alteueranter dico, il
omni hypocheti, hoc iplum adinic-
cendum elle, cum enim Cumor aGuEs
verinque, CUM verIUS LUnam, tam
in parcem oppolutam allureat; cerre
E Luna lic in tropico Capricorni,
alier tumor huic cidem eropico, al-
cer rropico careri lubincee; igieur
Si Luna Coli coniureta else supponi
tur, ve revera est in novilunio, aeltus
dimenus modicus erit, in nostro mari
Sepremerionali, quia cumor aquae qui
tunc tropico Capricorni (ubiacet,
ab codeminari ralde distae, noctur-
nus vero maior erie, quia tunc eu-
moraquae tropico caneri lubelt, ac
proinde ad nos propius accedic; igi
cur quod spectae ad aectum, qui fP
in Colsticio tliberno, res videtur irr
esse, in nonitunio divenus minor est
nocturno, in plenilunio vero noctur-
nus diurno minor; res mihi gratissi
Ia Foret, Si perici obseruatores me-
vel in hac sencentia, quam dubitan-
FeT AHWEAXAE alETHO, CONHEIMAFEHES
vel ab eadem removerent.
Ouod vero spectat ad aectum, qui
fe in Tolsticio aeltiuo, si irouilunium
consideretur, minimus erie aAuS,
diurnus camen maior nocturno; pri-
mum quidem, quia tunc Luna est in
troxico caneri, ae proinde ve iam
supra ostendi, minor est preisionis
nilus, quia minor maris porcio, cidem
cropico lubiacet; secundum vero.
quia in diurno astu cumor aquae ei-
demeropico Caneri lubiacet; in nO-
cturno