# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0409
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0409?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 365, page id 779785770:0409
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=409
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000409.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
# Lines: 88 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

LTB. TII. DE NIEZZIS TMPERF. A OYFTS.
nihil magis consentire possir: Tinc sex incegros menles; scilicet ab a-
reiicies Gemmam Frilium, qui vule
lunam in apogxo maiores caulare
altus, quod camen nulla experien-
ria contirmatur, sed pocius aliunde
rationi repugnat; rericies quoque
eiuldem Cemmae popularem Fro-
mundum, qui cam inepre super hac
renugatur, ve minime dignus su,
qui retellatur; ducenda pocius (pon-
sia eilet; nobiliore scilicet castiga-
rione indignns ctt.
PROP OS. XCI.
FLinc tres motuum rationes distin-
Etas in marino astu habemus, scili-
cet motus diurni, menstrui, annui:
divenus Cingulis 2 4. hor. dx 48. min.
bis récurrie; menstruus bis in men-
Se lunari, aunuus, etiam bis; de his
omnibus iam Cupea dictum est: diur-
nus lingulis diebus horam mucat,
e quali retroagitur 48. minutisi
menctrms rero, uno fere die linsu
lis mensibus regreditur; annuus de-
nique, pro diversa plenilunii, vel
nonilumii, cum aeguinoctio combi-
natione, varius est; in diveno habes
crementa et decremenca eiuldem
rectus, in ea propoitione, in qua
crelcune radii ellypleos, v. gr. AL,
Fis. 18. A F, A G, dCC. in menAIVO, HON COn-
liderantur crementa ex decrementa
eiuldem aectus, led diverlorum xstuu,
qui scilicee incercurrune inter noui-
lunium ee plenilunium; ins annuo
denique considerantur cremmenta de
decremenca actuum i iplis plenilus
niis: hinc primus mocus horaruim
leriem; secundus, dierum; cortius,
ensium ee tempeltatum deliderat:
primus duodecim hocas de Z2. min.
cremento luo de decremento cribuiei
Eceundus 1 +. dies +2s horas: certius
quinoctio, ad aequinoctium: rude
non immerico marinu actum sd.
curae horologium appellabis.
Explicari potest, cur, es quono
do estns, plus, vel minus temporis
ponat in ascensu, quam in descensu:
aEcerluS aelbUS, quem vulO CLLIXMIIS
appellane, ve plurimim aequalis OsE
delcentui, quem rellaxum vocanE,
quod Facile ex iactis lupra principiis
incelligitu; nempe per eoldem gra-
dus mare decumelcie, per quos prius
incumverat; praelertim cum ideo de-
tnmeleat in dato quolibet traetu in
ris, quia in alio imeueleie, eiso
qua proporrione in hoc intumeleie
in illo decumelcit; iraque in hoc
nulla est penicus ditticuleas; ali quan-
do taIe aeCtuS plus tempOris II
alcenlu ponie, quam in descentu.
verbi oracia. Carumma per aectum
seprem horis affurgir, quinque tan-
cum deprimitur, re ait Scaliger exer-
cic. 52. quamquam aecurarior obser-
vacor, idemque nobilissimus Gco-
meera D. Candala expressis verbis
altorie, Garummam aetolli sex ince-
gris horis, deprimi vero sex horis de
24. minutis: véce ex duobus maio-
rem sidem merearur, dubium esse
non potestinempe rir illuctris vlcimo
loco citatus, circa Carumna octium,
ve accurarius acceltus recessusque
tempora obseruaret, magnum ho-
colosium, quod eciam minura ligna-
bac heri curaverat, ve iplemmet ce-
Ctatur in libello, ea de re in tucemedi
t0 an. F575. quem etiam citaE FOUI-
nerius l.9. 6. 20. praeterea ad Oui-
neae oram, non procul à Auvionin
So,mare 4. horis cireiter, per aectum,
accedieo
CY
L  +