# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0414
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0414?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 370, page id 779785770:0414
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=414
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000414.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
# Lines: 90 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

PEZSTCE TRACTAEYS V I.
zontalem ageret, impedito scilicet
illius oranicationis nilu.
Respondeo, aéra, quantumnis per
planum horizontale agatur, retinere
eamen eocam luam rim orauitacio-
nis; id est, torum impecum innatum,
exemplum habes in ligno (uperna-
eante, quod licet adinstar manicula,
verhorizontalem impellatur, cocum
tamen pondus luam vim, grauican-
doexerie, verbi gratia, sic ras aqua
plenum 20. librarum, sic lignum
aqua innacans 5. librarum, quod
per horizontalem moueatur, hand
dubic E vas iplum tunc appendas,
25. librarum pondus senties, lic aqua,
qua lupra funduri aluei currie. seu
Auie, in idem Fundum lux gravica-
tionis vim toram exerie; idem dico
de globo rorato in plano horizonca-
li; igitur non micum est, li aer quan-
tumuis à vento agitatus, corius gra-
vicationis efectum praestet; aliam
analogiam habes in aqua agicata.
Dices, lapis per horizontalem
proiectus cocius lue gravicationis vim
non exeric, alioguin deortum recta
renderet; igitur nec aer a vento pei
horizontalem lineam actus.
Relpondeo, negando paritatem:
omia lapis non granicat cum aere
gravicatione commmuni, nisi secun-
dum illam porcionem, qua aëri cius-
dem cum lapide molis competie; cum
tamen pars aeris, qux in medio aëre,
per horinontalem inovetur, cum aliis
cum sibi subiectis, cum incubanti-
bus, orauitatione communi orauitet,
idem accideret lapidi, si lapidea co-
lumna per plarium horizoncale, cui
ECiliCeE inCUIBEKCE, INONCFCEUE; DCM-
De rorius granicacionis illius vins sub-
rectum planum exciperet.
5. Sed ve paulo aleius rem hanc
medio, vel est eiuidem cum illo ora-
vicatis, vel maioris, vel minoris: (I
minoris, supernaeat medio, si maio.
ris, immersitur: ( aequalis, neque
Supernatat, neque immersitur, sed
in quocunque licu illud colloces,
cumdem seruat, aC retiHet: POrrO
corpus, quod lupernatat, sravita-
tione communi cum ipso medio gra-
vitat, verbi gracia, lic ras aqua ple-
num, ita ve ras cum aqua 20. libras
pendae, sic lignum (uvernacaHS 10.
libr. eotum illud simul appensum, F
ciet 30. libr. Cine lignum quielcat,
sive Auctuet, Cive per horiz ontalem
feraeur, sive Turlum emergat, sine in
fundo ralis, vi quadam retineatur;
_ vero rbi nihil propriae dc lingu.
laris gravicacionis habet, in COmu-
nem oravicationem luam totam vim
quasi eranstundie: hinc si manu
suppolica lignum ponderes, nullam
ponderis vim senties; li rero torum
vas luctineas, torum ligni pondus ti
bi ferendum incumbet; si autem
Cuppolita ipsi ligno innataneimanus
tanculum illud actollas, vel tilo, ex
Parte tancummodo immerlum suctiu
neas, vas iplum, vel inde minus
pendet, verbi gratia, si dum lignum
lultines ex parce immersum, trium
librarum pondus lentis, ras 27. lib.
tancum pender: hinc (i vas dextra,
lignum verd filo appenlum, sinistra
Sustincas, qua proportione sinistra
plus ponderis feret, eadem dextra
miniis lacura est: hinc ve sinistra li-
enum ommino emerlum dt eleua-
cum, vque 2d primam aquae luper-
ficiem actollens, eotum illius pondus,
hoc est 10. libr. Sustinet, ita dextra
tunc 20. ontummodo libras fert, et
nullum ligni pondus lentit; ve vero
Sinistra ligno libere immerlo, nul-
Denetremus; corpus, quod est in lum illius pondus sentie, iia dext