# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0430
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0430?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 386, page id 779785770:0430
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=430
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000430.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
# Lines: 93 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

33C
PAXSTCA TRACTAERSVI.
Cemper esse antecedente, re secunda
ribeacio est minor peima.
17. Aliqui securrune ad nelcio
guassotas, seletangentes, quarum
vna imprimie nocum alteri, sed Con-
erarium EuO, e haec alEeri, COnEra-
rium (eo; eEc. verbi oracia, (IE POta
Fis. ZY. AB D E, LAHGCHS FOTAI D F F6,
toneatur prina in B D C, certé se-
cunda non monebitur hoc notu, hoc
est In F F C, Sed contrario, scilicet
in E DC; _ E adhibeatur tereia
movebitur ve priira; (I quacta, ve se-
cunda: aegueica conseguenter; hoc
Polico volune ruum quadeantem
Oceani inoueri re primam eotam;
secundum, relccundam, dEc. erg0
partes oppolita eodem motu mone-
buneur: Sed profecto, nemo vidie
unguam Occani quadrantes moveri
verocaS, sed tantum intumelcere, et
re limilis mocus eradueatur ab vna
fota in aliam, primo rotas esse OpOr-
cec; Secundo ex materia Colida; led
in mari nulla rota, nihil Colidum est:
quare hic modus quantumnis Cre-
Icentio placeat, non modo mihri nOn
Placer, sed inmentem, de Cub con-
ceptum cadere non potelt.
78. Alii rolune, eadios lUnareS
a tirmamenei fornice refecti, led
commentum hoc iam lupra reiecis
vel enim Cune radii luminis, de hoc
non: quia in nonilunio non reRe-
CFCFENEUI, Ve Patet, nempe ParS Lu-
nae illuminata respicie eancum illum
APIMAIMENEI EEACEI, Tub quo Luna
est; quod si dicas esse aliam virtu-
turem a lumine distinctam, iam (u-
Pra disctanimus, ae in quadracuris
cadem polleret Luna, qua in pleni-
lunio, vel novilunio: pexeterca ii
tanta Epaciorum immenlicate, tadio-
cum vis prorlus debilicatetur.
29. Alii volunc, gualicatem il.
lam aettus moericem, vel excitatri.
cem toram cerrae molem permeare,
nec illi vllatenus terrae opacitatem
oblistere; pro quo exemplum e
analooiam Magnetis aHferune, sed
profecto quid dicane nelciune; nam
illa qualitas Magnetica vel eraheree
aquas, vel expelleret; si primumier
GOlierahat ex rna parre globi, cerre
ab alia rrahere non pocelt; poliro
quod abilla, ad hane DeHCETCE, ve
Datet; A vero secundum, ergo ab
rna quidem expellet, lecus ab alia;
praecerea cum per cotum globum
terragueum diffundatur haec qualicas
Maonetica, vbique linul de senmel
eltum concicabie, quod Falhissimum
est; quod si dicas nec trahere, nec
extrudere, sed eantum excitare (piri-
tus illos, 2d concitandum aectam,
hoc idem argumentum te rrget;
deinde hoc concipi non potelt citra
rarefactionem, nili vel expellat, vel
tratat aquas; sed pudet in his diu-
tius haerere.
20. Vltimo loco Fromondus
adest, qui cum Auidum celum esse
supponat, vule ramen lunarem glo.
bum inficum esse annulo solido, en-
ins oppolito puncto inlicus sic alius
Planeta, quem Antiselenem appel-
lac, hoc est ancilunam; co quod ipsi
Lunxe opponatur, cuius ri ectus in
parce globi cerraquei oppolica con
cicetur, pollet enim eadem virture
cum Luna: porro ad imitationem
illorum, qui Cydera quaedam recen.
ter detecta, allumpio, vel accersico
nobiliore nomine, alia quidem He.
dicea, alia Borbonia nuncuparunt;
ille (uum nonum Planeram Austria.
CHIM VOCaE, qui CUI LUMa Ma-
re, au torre cum Sole recat orbem
tromonde, dic mihi, (odes, qua
fiomte
terrarum.