# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0436
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0436?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 392, page id 779785770:0436
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=436
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000436.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
# Lines: 92 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

PHXSTCE TRACTAErS VI.
cerre caula, quae maris aquas in oc-
ealum pellic, multo magis aéra pel.
leret; imo Facilius erie caulam hu-
jus motus marini adinuenire, quam
eorum Sublolanorum; sed FrOmOn-
do relicto, ex facto, quod cam mulei
celtantur, suppolito, aliqui huiusmo-
ens caulam ad primum mobile refe-
eunt: sed profecto neque est pri-
mum mobile, neque li eltet, hunc
inotum mari, lua convertione, ii-
primerce, cum vel minimam fectu
cam. vel folium arboris inOvere non
videatur, igicur mulco minus rantam
aquarum molem concicaret: adde
quod aera longo Facilius moverets
spirantem que ac Aancem in occalum.
auram lentiromus; omitto virtutem
occultam, quam huie mocui raptus,
cemere certe, aftingunt; icaque his
reiectis, vera ratio est cadem, quae
Cupra, ex lildom scilicet principiis
pecita: nam certum est, Solis vi, ina-
nime directo ictu, vel radio, lublu-
narem tractum verberancis, certum
ett. inquam, inde aera plurimumra-
relcere.
Praeterea certum est, inde aéra le
viorem heris unde rarior cuadic; igi-
tur cum Sol in occalum feratur, in
eam quoque partem ier, continuata
conseguutione, rarescit, ve contra
ille aeris tractus, qui versius ortum
est. Solis dilcessione, et longingui
tare, comtinue denlatur, es gravior
fuc; donec ille idem, qui Soleim ad
occalum priis spectabae: hunc cun-
dem, quali a cerco, versus ortums
deinde spoetet; inde autem AC, VE
rec ortivus eanquam gravior in le
viorem occiduum incumbens, cun-
dem impellat, atque loco moueats
nempe gravia non tantum per iplum
perpendiculum, verum etiam per
dineas inelinaeas, sranicare loletr;
igitue inde rario Subsolanorum, qui
in Oceano ve plurimum RanC; prae
terea cum Sol muleam e mari hume.
ris vim continue cducae, et aquae
decrementa versus occalum, cum
Sole, simul excurrant; quid mi-
tum, si aqua alcior à tergo insi-
Rons, ab orru lcilicet ad occalum
Auat.
7. Diceret Forre aliquis, prac.
ctam illam racionem rempori diurno
belle comperere, non tamen noctur.
no; sed profecto in hoc, meo indi-
cio nulla est disficultas; nempe d
quadrance Sphaerae, in quadrantem,
vel porius ab Elemilphaerio, in He.
misphaerium, hic motus Facile Ea-
ducitur; praelerrim cum lacis leneus
lie, nec adinstar estus marimi raxi-
dus; adde, quod aer alteri adhae-
rens, eundem metu vacui sequitur,
vel porius iuxta ea, quae de vacuo
Ctatuimus, 2b eo adducitur.
Dices, heri non posse, ve tam
breui tempore, vel aqua maris, vel
aer torum terrarum orbem percur.
FanE; sed hoc, quis vel unquam
Comniauie, nec enim eadem aque
pars torum orbem percurrie, sed in
alterius locum succedit, de hec in
locum alcerius; idem dico de aere,
quamquam post mulios annos, inhril
vecat, quin eadem aquae pars, facto
circuieu in primas redeat ledes: led
alcera difficuleas est, quae forre non
nemini maior videretur; nempe eau
dem illa prima ratio Proharee, non
tantum in iplo mari, led etiam in
continente Subsolanus, lub corrida
perpetuo Aare; nonnulli recurune
ad locorum alperiratem, nempe con-
cinens mulris monribus de collibus
Perpetuo alperatur; ac proinde Au
rus ille aëris versus occalum reti.
necur; sed in amplistima Calemt
planirie,