# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0440
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0440?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 396, page id 779785770:0440
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=440
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000440.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
# Lines: 93 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

PH ZSLCE TRACTAEYSVI.
dam cochleas Archim edeas, qua-
rum opera, aqua actollatur, re Pagus
Toleri axtollitur; led quaelo ce, quis
motum huiulmodi cochleis impri-
mic, nempe nili in Gyrum vectantur,
aqua minime aCcendet: Dicent, For-
ee esse quaedam Aumina Lubterranea,
quorum rapido curlu MOVCRNEUE, CO
Fere modo, quo mola InoleErina nO-
Arae verti (olenE; Si rem vidilses, nix
audacius; pronunciares; apage qua-
Co, ista homenta, naturam enim ais,
non ricilLI naTUEE aEFem IIEAEUE;
F15. 22
quis onguam vidit huiulmodi co-
Chleas, quancumnis altissime in (ub-
FeTrAICUM IMUndUI penetFarIE; CX
Qua porro materia; quis cas ita
compoluie: dispoluicluis cardinibus
librauie, eEC.
Idem dico de illorum Commen-
co, qui rolune etiam intra terrae, vel
moncium vilceer, esse machinas
quasdam fonti Cardani; vE voCanE,
non ablimiles, de quo iam aliâs, ita
ve comprelsi aeris vi Curlum per ca.
nales aqua extrudatur; hoc rencia
fingi potest, idque modico sumpru,
quod re melius capias; sic superti-
cies maris, vel lacus A F, eiuidem
Temper alcicudinis, (IE IOnS ex parte
CauiiS, C R D, ita ve circa radices C
aqua liberé Cubeat; cerre cum aer
extrudi non possie, concentus scilicet
CaHIEaTE C MI D, aqua subeunce, vi
alterins prementis, COprimitLI, V.
oc. In F AI G, Sic autem canalis LFL,
haud dubie aquan per illum cana-
lem, aer comprestus, iplam aquae
Superticiem P G premens, excrudet;
terra exugi, ac surlum adduci; sic
sed quis unquam has machinas in
Subeerraneis aneris repperit; igitur
fingi quidem animo pollune; at ve-
r0 de re quod ita sit, pronunciare
non anli.
4. Alis dicune aquam ab ipla
panis ex parte immerlus aquam, vel
vinum Curlum aerollie: idem dico de
spongia, haec iam lupra atrigi, cum
de aqua, ex iltorum effectuum cnu-
Cam veram ex legicimam expolui, de
Fromondum caltigaui, qui scilicer
Molinam e Conimbricenles lu-
per hac re caltigat; cum tamen
iple peius Centiat; experimeneum
luculentum est, in canaliculis vi-
treis; igicur cercum elt, aquam per
poros corporis spongioli allurgere,
nunquam tamen foras etluere, et
videre est. in canaliculo immerto,
quancumnis brenissimus accipiatur;
rationem loco ciraro expolui, L sI
vis contule, nam hie repetere non
vacat; igicur hac ratione porest ali-
qua cerrae porrio, Cupra superticiem
aguxe extans, aqua imbui, nun-
quam tamen inde aqua Caliet, vel
CHIHCF.
5. Alii recurrunt ad siptones e
Asculas hydraulicas, Sed haec eodem
InOdO FEIICIUHEUY, ve alia artetacta
reiecta Cunc num. 3. praecerea quod
Perrinet ad fictulas illas, indigent
principio moeus externo, quod certe
hic desideratur; siphonis vero alce.
ra extremitas, per quam scilicee
aqua eAluic, intra luperticiem aqua,
cui alcera extremitas immergitur,
semper est; ve scilicet illius cruris,
ex quo aqua effluie, pondus praeua.
leat: adde quod siphones alcicudi-
nem 33. Deduin circiter luperare non
Dollunc;rationem acculi in append. L.
ML etaph. in qua de racuo.
6. Alii recurrune ad marinum
aeltum, vel ad tempestates: naim Au.
ctuum appullu, in canales rupium
Subtetraneos, aqua inera illas specus
aleius alturgie; ita re in conchis al.
tioribus, à natura ad eum sinem prae-
Paracis,