# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0454
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0454?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 410, page id 779785770:0454
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=454
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000454.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
# Lines: 92 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

A.TC
PAZSTCA TRACTAEVS VI.
hine haud duoiè decrescie protundi- re alueus, ve crescie aqua; hine ma
C9S, Modo HON AaE HOMANM aqua-
rum accessio; rem Faeile probabis in
canali ex tabulis compacto: hinc ra-
eio à priori, cur per minorem sectio-
nem velocius aqua Ruminis currat,
quia totum pondus lupremi aluei in
illam incumbie; hinc luprema lupei-
Eicies Auminis, intimae parallela non
elt,
F3. EX his innumeta fere colli-
guneur, quae obiter attingo; de iis
Fuse ac ex protello agam in IIy-
draulica.
2. Daea veraque alcitudine, eius-
dem scilicet Ruminis, e in eodem
eractu, de velocitate, qua currebat
aqua, cum prima alcicudire, dari po-
celt velocitas, qua currit lub nona
alticudine, v. Sr. sIE alcieudo prima
vnius perticae, altera gnacuOr perti-
carum, relocitas prima erit ad se-
cundam, ve F. 2d 2. X vicillim, da-
ea ratione velociratum, cum alcera
alticudine, alcera alticudo dari po-
test.
2. Dici potest, quantum aqua
Auac lub cali alcieudine, polito quod
Eciatur, quancum Auat lub alia: nam
Cune quancicates aquae Auentis in eri-
plicara relocitatum, hoc est in com-
Dolica alcitudinum, e velocitatum,
v. Zr. Sc altitudinum ratio = veloci-
TatuM CrunE = CompOlIta etiE = Led
haec est criplicata velociratum.
3. TTinc post appullum noux
aquX, alcicudines nOn (UNE vE quan-
titares aquarum, Ced in compolica
quantiratum, ex velociratum permu-
cando, v. or. accede septuplum aqua
quanticacum ratio est? velocitatum
permutata. compolita veto = vel
E haec est racio alcicudinum; hinc
non crelcit alcicudo Auminis, ve
creleit aquas hinenon debet crelce:
le ratiocinaneur, qui alueum maioris
Auuii aequalem exeteris omnibus al.
veis Amniorum minorum, qui in ma-
iorem le recipiune, else volune, in quo
quancum Fallancur, ex dictis peripi.
cumn es.
4. Duo Aumen, in quod cor-
rens lubit, aleius est, torrens quoque
alcior est, quia eius aquae in maio.
rem obicem incidune; hinc etiam
torrens leneior, hinc rbi Aumen de-
tumeleit, torrens quoque decumel
cic, sed cunc rapidius currie.
5. Aqua, quae deorlum rendie,
contrahieur, quia mocu accelerato
Auic; quae vero luclum, explicatur,
quia moeu recardato; hine licet
aquam sub tali mensura iuxtA recC.
Deaculum seu pilcinam acceperis, illa
tamen aqua contrahitur, et prima
menlura minuitur: Porro li Foramen
iuxea Fundum recepeaculi siE, cui
scilicet aqua duetus aftigitur, cerre
lonse plus aqua inde accipiesidem
dico de rinulis ex maiore Aumine
derinatis.
6 TTinc si duo Aumina cum
aequali scilicet inclinatione plani in
ruum coeane, vel Ceruatur eadem la-
cicudo, vel non leruatur; si primum,
velocirates Cune in Cuberiplicata
quancicatum, vel aquarum, et alti-
cudines, in duplicaca velocieatum;
hinc habes eria, scilicet numerum,
quadratum, cubum; hixc sciri po-
celt, quantum addicum sic prima al.
cirudini: si vero secundum dicatur,
ex servetur eadem alticado, non mu-
tatur velocitas; si vero non leruatur
eadem alricudo, velociras est in sub-
duplicata alcicudinum, dt luberipli.
cata aquarum, ve iam dictum etti
hinc cum duo Aumina alterum ma-
ins contlant, rerumque de prima
a