# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0502
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0502?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 458, page id 779785770:0502
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=502
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000502.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
# Lines: 90 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

45E
PHYSTCE TRAOTAEVS VI.
commotio rentus dici non debet, led
illa dumtarat, qua maiorem aeris
molem leu cractum, lupponie, led
in quaestione de nomine lubens non
BaerCO.
Dices, esse Forre aliqua corpuleu.
la aeri adminta, quae hunc morum
aeri conciliane, ioitur hic nocus ab
extrinseeo est: alias cum nitril ne-
liuis Occurreret, huinlinodi corpu-
cula adhibui; quorum opera ad
ventos excitandos, e quoquoner-
sum 2gendos natura vreretur, sed
hanc sententiam intra refellam;
quidquid se, si vera elset illa hypo-
chelis, veritus in iis corpulenlis
consilteret, d ipla aeris agicario ef.
Fectus renti tancummodo ellee; vn-
decontra praemiltam prop. hec in-
Stancia non militat; adhuc enim
ventus esser ab inerinseco, itaque
adhuc propolicum constat.
PROD. Z VI
Vencus propriè sumprus, non dicit
morum qui sit pure ac praecise ab in-
trinseco: probatur, quia omnis po.
centia motrix, vel est naturalis, vel
vicalis, vel media; sed nulla ex his
est, cuius dumeaxat opera ventus
cieatur: non viealis, quonquam
nonnemo cerram ingens animal ellc
dixie, cuius anhrelitus rentum Face-
sec; scd hoc commentum inter ta-
bulas vix locum inmeniret; quod
non sit pocentia nacuralis, id facile
probo, quia cum haec lic ipla COr-
porum gravicas, vel innacus impe-
tuS, de guoluo loco actum cMt; tIOn
video, guomodo aër, vel halitus
Propria cancummodo granitate peae.
cise rentum excitare posse; licet
enim aer inferior rarelcat, et alceri
Graniori subiectus (IE, Certe AeF LaM.
ta ri deorsum ab intrinseco non
ruic, ve veneum faciat; adde quod
vencus oblique fertur, ec res perin-
de se habet, atque li aqua ex vale,
per Foramen, in Fundo, vel iurca
Fundum apertum, crumpat; atqui
aqua hoc modo crumpens, motum
pure ab intrinleco non habet: nam
a pondere aquae luperpolia extrudi-
tur; aer quoque non dissimili ino.
do, ab aeris mole luperimpolici ex-
crudicur, vel impingicur; igieur
Lic MOTUS nOn eR pure ab inerin.
sCcO
Dices, ventum hieri a pondere
crassoris halicus cravitantis; led si
Colus halicus grauitae, Polus iple del
cendet, idque perpendiculariter de-
orlum, nempe in illa hyporheli,
gravior ese aëre lupponitur; igitur
vencus nullo modo oblique Aaret,
led recta deorlum iret.
Dices, ve Stella moventur ab in-
crinseco à porencia nacurali, idem
de quibuldam corpulculis oblongis,
in recia quali contexris dici pollet,d
quibus Ccilicet ventus cietuE: ana-
logiam clarissimam habes in corpul.
culis magnericis, quae a porentia Ha.
curali MOvCHIME.
Relpondeo, non videri, quomo
do haec corpuscula, modo quiel.
cant, modo moneantur, modotur.
dius, modo celerius ferantur, sed
haec corpulcula dislabimus intra ex
peotelto; IsituI ventus a porentis
nacurali, motu scilicet pure ab in-
crinleco non inovetUI.
Maior Forre ditticultas est circa
potentiam illam morricem, quam
mediam appellare Coleo; sic enim
humor intra xolipilas compressuss
dum scilicet rarelcie, maxima inde
ri, per Foramen exiguum crumpit
d remrum facie, rt patet experien.