# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0506
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0506?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 462, page id 779785770:0506
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=506
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000506.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
# Lines: 91 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

A. 62
PNZSTCE TRACTATYSVI.
octus, qui rarior AE, alceri ad latus in-
eumbenei cedere cogatur; vnde ae-
ris agicacio, ecce tibi rentum; adde
Si vis Solem muleam vim halitus
CdHCETe, FUI CX IaFI, EHIM CX FOFES,
cnins Parre admixtione, aer modo le
vior, modo gravior, modo presti Or
evadie, inde aVECI VentI, VE CONStaE
ex dictis; igitur Sol suo modo est
caula venti, causa inquam, lato mo-
do Cumpta; sic enim intelligo, a
deinceps intelligam: hinc iam ri-
des, quomodo cum iis connenia-
mus, qui solem venei caulam elle
dicune, d in quo senluillorum sen-
tentia vera (IF.
DROPOS. XXV.
Dl aneta es Stella suo quoque modo
sunt venti cansa: hoc Force explicatu
difficilius nonnemini videbitur, nisi
Forte caleltes quidami inAuxus ac-
certantur, quos tamen ad hunc ef-
fectum admirtere puderet; itaque
alia via ineunda est, eaque iam ex-
plicata superiore libro, cum de ma-
rino aectu: nam cum diversus Cella-
rUI _ planetarum sicus diverlam
aeris alticudinem faciat, reris in-
quam versus cerram grauitantis;
quilibet enim globus toralis luam
sphaeram gravitationis habet, ve
jam dixi loco cicato: diverla rero
alcitudo aeris gravitantis divertam
pressionem Facie, hirc diverla cel-
Ponis _ relistentia ratio, vides cau-
PaII venti.
Dices, Forte haec diversa grarita-
tionis centra esse fictiria, ee Fabu-
Jam porius quam Philolophiam ole-
re; haec demum eadem prorsiis Fa-
cilitate negari, e altrui; led mi ho-
mo, quilquis es, qui hoc dicis, retm
quaelo paulo attentius perpende.
Dico enim corpora calestia ex
nostris elemenris constare, neque ex
quadam novicaris prurigine, quae
ivgenia laepins vellicare lolet, id diu
Co: anriqua sententia est, prO qua
quinquasinca laltem ex Sanctis Pa.
eribus mihri adstipulantur; hoc forre
negas, proba quaelo; nam cibi in-
cumbit aliam materiam re ipla esse,
ex qua corpora calestia conAata
subsstanE; rem posicinam asseris,
policino aegumento proba, Aristo.
celem appellas, qui nelcio quam
esentiam, quam quintam appellane,
excooitanie: mictamus Ariltorelem,
cuins Cententia bonum senlum ha-
bere porest; sec elto, a tuis parri-
bus Ret Rristoceles, certe illum in
hac re, in hac quaectione facti, quae
singulari nomine ad interpretem
MOyLS pertinet, toc Sanctis Parri-
bus, qui genelim mundi luis com-
mentariis explanarune anceponen-
dum esse, nec mitris nec vlli ex iis,
qui bene senciune, perluadebis vn.
quam: Led hoc poliro, quod scilicet
Globi calestes ex nostris elementis
constent, iam perspicuum cst, secum
centrui granicationis habere, alioquim
SIFeETa Omniu graVIUII CeHErM
esset, deorlum ilIa verSIIS FCFTA IrEHE
Led de hoc alias, seilicet in rract. de
corp. caelestiiigitur eadé ratio, propter
quam aer versis cerram gratae, ta
cic, ve secundum aliam oravitation
nis sphaeram, versiis caelestes glo-
BOS DTaHIECE; IFQ VE COE LinE BuielimO-
di sphaerae granicationis, quoc cotales.
Elobi: itaque quandoquidem no-
Aras halee nugas fabulas vocas, per
me sat, fabula sIC, re tu iple vis,
modo illa natinam naturae voique
fere fabulantis faciem repraelentet,
malim cgo crassiores istas, quae (en-
lus nostros minime fuginne tabulass
quam