# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0516
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0516?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 472, page id 779785770:0516
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=516
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000516.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
# Lines: 93 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

vilia
PHZSTCAE TRACTAENSY L
illam sese insinver; Ei enim rensiora
mali
sinenses habent vela inflin, AIHE, veHEUS maxima ex parre reAe-
eticur, ac proinde minorem vim con
FETE; EI PorrO laxiora (IE, mInOre
quoque ri pollet ventus; quia mi-
tries laxantur pori, quibus aër subri-
lior traiicitur, d vero, ve nimia
centio laXAEPOrOS, ica, cum. pliis Ae-
xioni relistat, Facit, ve ventus resiliat
e veminus, nimia laxicas Aexioni
relistie, ita poros minis lane quam
DaF AE, laxat.
2. FIinc vela, quibus cera obdu-
eta eller inepta esent ad naviga-
tionem; nempe cera poros illos,
quos centura reliquerat, omnino
Obstrmitz ac proinde ErANSILM VeMEO
intercludie; analogiam habes in
pennis auium, quas auis ipla, nOn
modo explicat, verum etiam distra-
hit, ve ab aere sultineatur: hinc
vencus in cabulam ligneam impa-
etus, licet aegualem cum velo (uper-
ficiem habeae BulIaI Fere VIIE FA-
cit: hinc vela ex panno minus apta
Cun, quam ex cela, quia scilicer la-
bene poros obstructiores, qui venti
vim Frangune: hinc vela madida
minorem etiam efrectum praeCFanE,
quia scilicee humor attulus. Poros
Obstrnit.
3. Cur vero lubeilis ille spirieus
per porostraductus, tantam vim exe-
xac, racio est, quia quemadmodum
humor vel aec, per rimas impulus,
imaxima vi craiicicue, vel extrudicui,
ita prortus per poros illos, dum lum-
ma vieraiicitur, ac sele quali dividit,
quali aduersiis singula veli fla, quae
Poros dirimune, luam vim exerie; (ic
aqua dum per recia craiicitur, le-
cundo scilicet Aumine, illa vehe-
ABEHECF teNdIL: (IC AGHA COTTCMEIS Ma-
iore vi in aggerem palorum oppoli-
eum, interiectis lcilicee rimis fertui,
quam in murum, qui cransirum om-
nino incercludici led de his iam alibi
actuns est.
4. Ntirum lane est, quonam pa-
cto navis verlus camdem mundi
partem agacur, quali a 2.2. veneis,
verbi oratia, versis Boream, ab om-
nibus ventis, qui Aancincer Austrum
∞ Caeciam. ec inter cumdem Au-
Arum ee Caurum; porro quo plis
venti relis attlatur, maiorem impe.
cum naui imprimie; maior autem
venti vis, consideratur, vel ratione
intensionis, vel ratione extensionis,
intensio lumitur à maiore vi rentis
excelio, a pluribus velis, quae ventum
excipiune: quod autem ventus, qui
ab oreu Aat, verbi gratia, etiam 1a-
nim versus Boreamagat, certo cet-
tius est, ita enim intra cauitarem
insectitur, ve in craliorem margi-
nem deLinat, SE decurso velorum ar-
cu, tota vis in detortam partem de
rivetur, sed modicum Agurae, ve res
melius incelligatur, adhibeo: sic Fis. 35.
enim vencus incidens per lineam
F C, SiE velum inAexum D C BA,
haud dubie maxima venei ris insi-
Rit in B, Prasertim (I CraLIOTC IMAF-
gine velum cerminetue, reiam dixi
lupra, aeque adco, si linea F. C in
OIEUM VerGAE VentuS naui pet
B F versus Boream aget; quod di-
citur, eranluerlario vento navigares
quod aurem venius facile d cito
per arcum reli dilcurrat, vel ex eo
constat, quod lonns Facile in areu-
bus, seu Fornicibus sepat; illud ta-
men potissimum obscruandum est,
velcilicet vencus in velum incidat,
ve facilius repat; adde quod multa
gubernaculi ratio habenda est; nem-
pe illud navis curlum dirigit, ex illo
communi principio nostro, quod
mobile, per cam lineam moucatui,