# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0518
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0518?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 474, page id 779785770:0518
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=518
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000518.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 83 lines, status machine
# Lines: 83 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

1.74
PHZSTCA TRACTAEVSVI.
PROPOS. ZL IZL.
Sibilas ille, quem edit ventus, fa-
eilem causam habet: nempe ve iam
dixi, in rimas, tum rupium, cum
murorum, tum arborum incideMs,
per rarios e inxequales gyros con-
voluitur; vnde sE ve alteriis vi-
cibus, diverlae illius particulae noctris
auribus incidane, inde COnuS: aIda-
logiam habes in tiltulis, de licuis,
nempe inaequales illi gyri Faciunes
VE cum rnus cirius expediacui, quam
alius, aliquoe scilicet morulis inter-
iectis, vna aeris pars auri incidens,
alteri continuo non luccedat; led
dilerete, ve aiune, ac vicibus inter-
rupeis, quod Facie Ponum, ve constae
ex dictis lib. de (ono. LTInC VeHEuS
divertOS (ONOS IMIEALUE, Led PEX CX-
teris tenis quidam sibilus familiaris
elt, ve dixi.
P ROPOS. L.
In summo sublimiorum montium
vertice, quasi continue sat ventus:
ratio est, quia cum ab omni obice
suprema illa regio aeris liberior (Ic;
quidmirum, li rentus ibi quoque
libere EXCUErAE.
Obseruabis autem illum quidem
non esse ex rehementioribus rentis,
Sed tenuis ad instar aurx, nempe ex
Lublimiore illaplu maiorem rim in-
Decus acquirie; hinc etiam in plani-
eie, nullis moncibus asperata, modo
lonse laréque pateac, non graltatur
quidem impune, discurrie tamen li-
bere rentus: idem dico de valtis.
moillo Oceani tractu, quem ideo
paciticum rocane, quod lenioribus
tancum, non rehementibus ventis
vel cerrae tractus consideretur, qui
procul à moncibus abelt; nam in
Tubiectam maris, vel terra plani-
ciem, c ricinis moncibus, Ferocior
ventus delcendie.
L L21d. lo
Venti de summis montibus ~F plu-
rimum descendunt: idque praier-
tim. E mulca nive cecti sine; racio
est, quia cum aer in montibus frigi.
dior (E, quam in vallibus lubiectis,
e conlequenter densior, acque gra-
vior; non mirum est, si deortum
oblique ruac, rariori scilicet de levio.
riincubans, in hoc, meo iudicio
nulla est difticulcas.
Explicari potest, cur rao cal
impetu subitus aliquando ventus ex-
ciretur: quia non raro accidit, ut
aliguis aeris tractus (ubitaneo calo.
re exardelcae, colleetis scilicet, calu
aliquo, acque in unum congettis,
ignis parciculis, vel repentino fri-
soie algeae, admixtis videlicet mer-
curii particulis; igitur s exardelcat,
inde mulcum rarelcie, ac proinde al
ceri graniori illico cedic: hinc ven-
tus: (i vero alseat, inde gravior
cuadie, ac deortum ruit: hinc subi
ex illae ventorum procellae, vel dt-
dence aectu, vel laevience bruma, ve
plurimum oriuntur; adde (i vis aliam
rationem, nempe aliquando teri po-
celt, ve aliquis aeris tractus, per
brene Caltem aliquod tempus, invet
rarias sranicationis sphaeras, lon-
SiiS exCurraE, aC proinde maiore vi
Pollear, qua in vicinos gravitans,
subiiciatur; quod tamen ita intelli- per lineas inclinatas delcendat.
gendum est, re ille cantum maris,
L LC1D. LLI